1. YAZARLAR

  2. M.Zeki CANŞİ

  3. 24 HAZİRAN SEÇİMLERİ VE HDP’NİN SEYRİ!
M.Zeki CANŞİ

M.Zeki CANŞİ

Yazarın Tüm Yazıları >

24 HAZİRAN SEÇİMLERİ VE HDP’NİN SEYRİ!

A+A-

Hdp açısından bir 24 Haziran 2018 seçim analizi yapmak gerekirse, HDP’nin çokça oy beklediği ve kalesi olmakla övündüğü Doğu ve Güneydoğu illerinde sert olmamakla beraber bir düşüş yaşadığı gözlemlenmektedir. Buna mukabil, batı kentlerinde ise, ciddi bir artışın olması da dikkatlerden kaçmamakta. HDP yöneticileri, doğu ve güneydoğudaki oyların azalmasının sebebi, hendeklerden dolayı halk batıya doğru göç ettiklerini ve bölgenin boşaldığını söylerseler de, Partinin oyları Türkiye genelinde 1 Kasım seçimine kıyasla artmış gözükürken, projektörlerimizi Doğu ve Güneydoğu’ya doğru çevirdiğimizde, oy grafiğinde dramatik olmamakla birlikte yine de hafife alınmayacak bir düşüş göze çarpıyor.
Hürriyet’ten Sedat Ergin’in yaptığı analizde durum şu şekilde;
“Nasıl oluyor da HDP ülke genelinde yükselirken en güçlü olduğu coğrafyada geriye gidiyor?
Geçen pazar günü yapılan milletvekili seçiminin HDP açısından en önemli sonucu, partinin yüzde 10 barajını rahat bir eşikte geçmesine karşılık, Doğu ve Güneydoğu’da ciddi oy kayıplarına uğramış olmasıdır.
HDP’nin bu iki bölgede aldığı oy oranlarına 7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 seçimleriyle karşılaştırmalı bir şekilde bakıldığında, 1 Kasım’da başlayan düşüş trendinin, 24 Haziran’da bir kademe daha ilerlediği söylenebilir.
Kürt nüfusun yoğun olduğu 15 ilin durumunu tek tek incelediğimizde, HDP’nin, ikisi hariç (Şanlıurfa ve Adıyaman) 13 ilde 1 Kasım seçimine kıyasla gerilediğini vurgulamamız gerekiyor. Oran olarak düşüşü en sert yaşadığı merkez yüzde 15.3 ile Şırnak‘tır ki, ‘Şırnak her daim HDP’nin amiral gemisi olmuştur.’  Bu ili yüzde 13.5 ile Hakkari ve 9.1 ile Mardin izliyor. Düşüş, diğer illerde daha düşük oranlardadır; örneğin Van’da 6.2, Batman’da 6.1 ve Siirt’te yüzde 3.2...
Diyarbakır’daki düşüş de dikkat çekicidir. Bu ilde 7 Haziran’da 640 bin olan HDP oyu, 1 Kasım’da 580 bine düştükten sonra geçen pazar günü bu kez 553 bine gerilemiştir. Düşüş eğrisi yüzde 79.1, yüzde 72.8 ve yüzde 66.9 oranlarını izliyor. Üstelik 1 Kasım’dan 24 Haziran’a kadar geçen sürede Diyarbakır’da kayıtlı seçmen sayısı 73 bin artmıştır.

HDP’nin bölgedeki kan kaybı sürüyor. Şimdi paradoksun diğer cephesine bakalım. HDP’nin Türkiye’nin batı coğrafyasında sağladığı artışın Doğu ve Güneydoğu’da yaşanan düşüşü önemli ölçülerde telafi ettiğini belirtmek hata olmaz.
Bu savımızı İstanbul’daki HDP oyları üzerinden somut bir şekilde gösterebiliriz. İstanbul’da 1 Kasım’da 950 bin dolayındaki HDP oyları, 24 Haziran’da 1 milyon 195 bine yükselmiştir. Oran olarak yüzde 10.5’ten yüzde 12.7’ye çıkmıştır. Bu, HDP’nin 7 Haziran seçimindeki yüzde 12.4 oranının da üstündedir. Yaklaşık 245 binlik bir artış söz konusudur.
Bu bağlamda, CHP’nin geçen pazar günü İstanbul’da 1 Kasım’a kıyasla uğradığı oy kaybının 280 bin dolayında olduğunu hatırlatabiliriz. Bu kaybın önemli bir bölümü HDP’ye yöneldiğini söylemek yanıltıcı ve şaşırtıcı olmasa gerek.
Bunun gibi İzmir’de 1 Kasım’da yüzde 8.6 oranıyla 233 bin olan HDP oyu, 24 Haziran’da yüzde 11.5 puanla yaklaşık 334 bine yükselmiştir. Yaklaşık 3 puanlık bir artış söz konusudur. Keza Ankara’da aynı dönem aralığı için 134 binden 208 bine doğru bir yükseliş söz konusudur ve oran olarak 2 puanlık bir artışa karşılık gelmektedir. Bu gibi örnekler arttırılabilir.
Sonuçta HDP oyları, bu desteklerin de itici gücüyle ülke genelinde 1 Kasım’daki oranın da üstüne çıkıp yüzde 11.7 gelmiştir. HDP’nin 1 Kasım’da 5 milyon 148 bin düzeyindeki oyu, geçen pazar günü 5 milyon 867 bine çıkmıştır. Toplamda 700 binin üstünde bir artış söz konusudur. Ancak bu haliyle de HDP 6 milyon eşiğinin üstüne çıktığı 7 Haziran seçimindeki performansının altındadır.
Üstelik 7 Haziran sonrasında Türkiye’de kayıtlı seçmen sayısı 2.7 milyon gibi önemli bir artış kaydetmiştir.
HDP bölgede gerilerken, AK Parti’nin de aynı coğrafyada bazı illerde gerilediğini, bazı illerde artış sağladığını, bazı illerde de yerinde saydığını belirtmeliyiz. Örneğin Diyarbakır oranı 1 Kasım’a kıyasla hemen hemen aynıdır: 21.4, 21.5... AK Parti’nin aslında bölgede 1 Kasım’da elde ettiği kazanımları önemli ölçüde koruduğunu genel bir gözlem olarak söyleyebiliriz.
HDP’nin 1 Kasım’da bölgede uğradığı oy kaybında rol oynayan en önemli etkenlerden biri, PKK’nın 7 Haziran’dan sonra hendek siyaseti üzerinden sokak savaşlarına yönelmesinin bölge halkında yarattığı tepkilerdi. 24 Haziran sonuçlarına bakıldığında, bölge seçmeni açısından PKK’nın hendek siyasetinin bıraktığı izlerin geçmediği anlaşılıyor”
Bu sonuçlar da gösteriyor ki, Doğu ve güneydoğu illerinde HDP’den tedrici bir kopuşun yaşandığı, politikalarının halkta bir bıkkınlık meydana getirdiği, şiddet ile kendileri arasında mesafe koymaları gerektiğini ve halkın giderek kendilerini Türkiye partisi olmaya zorladığını anlamaları gerekir. Batıdaki artışları ise, kahir ekseriyetinin CHP’nin ödünç oylarıyla gerçekleştiği ve CHP’nin Ak Parti’yi mecliste zayıf düşürmek için HDP’yi kalkan olarak kullandığı çıplak gözle görülmektedir. Semt semt analizler yapıldığında, bu gerçek çıplak gözle görülmektedir. Bana göre, bu durum da, uzun vadede her iki partiye de kalıcı bir hayır getirmeyecektir. Bu durum, sadece HDP’ye geçici bir pansuman, CHP’ye de Ak Parti’den hıncını alma mutluluğunu yaşatacaktır. Ak Parti de, MHP ile yaptığı ittifakla CHP’nin bu sevincini kursağında bırakmıştır. 
M. Zeki CANŞİ

Bu yazı toplam 1224 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yapılan yorumlardan yazarları sorumludur.