1. YAZARLAR

  2. İsmet ÇİĞİT

  3. Anketler de bilemiyor
İsmet ÇİĞİT

İsmet ÇİĞİT

Yazarın Tüm Yazıları >

Anketler de bilemiyor

A+A-
7 Haziran’daki genel seçimlere bugün itibariyle 11 gün var. YSK’nın açıkladığı seçim takvimine göre, seçimlere 10 gün kaladan itibaren, yani yarından itibaren 7 Haziran seçimleri ile ilgili anket, seçim sonuçlarına yönelik tahminlerin yayınlanması yasak.
Öyle sanıyorum ki bugün, ulusal gazetelerin hemen hepsinde pek çok ve sonuçları birbirinden bir hayli farklı seçim anketleri yayınlanacaktır. Ama Türkiye’de artık demokrasinin temel kurumlarından biri olan medyaya güven kalmadığı için, anket sonuçlarını yandaş medya farklı, körü körüne muhalif medya farklı yorumlayacağı için, açıklanacak bu sonuçlar da güvenilir olmayacaktır. 
7 Haziran seçimleri, seçim öncesi görünümü itibariyle, Türkiye’nin daha önce benzerini görmediği bir seçim havasında geçiyor. Halk kendi işinde gücünde. Halk, anket yapanlara bile renk vermemeye çalışıyor. Bir tuhaflık var havada. Türkiye’nin en büyük, en bilimsel çalışan, en saygın kamuoyu araştırma firmaları bile göğüslerini gere gere, çok inanarak ve güvenerek açıklayabilecekleri sonuçlara sahip değil. 
………..
Hazır anket yayınlama yasağı başlamadan, dün itibariyle Türkiye’nin saygın kuruluşlarının yaptığı anketlerin sonuçları ile ilgili bazı bilgiler aktarmak istiyorum. Bütün anketlerin birleştiği birkaç belirgin durum var: Bunlardan biri, 7 Haziran’da hiçbir partinin, tek başına Anayasa yapacak çoğunluğa ulaşamayacak olmasıdır. 
Bütün anket sonuçlarının birleştiği bir başka konu, 7 Haziran seçimlerinden de AKP’nin 1 nci çıkacağı gerçeğidir. Farklı firmaların araştırma sonuçlarına göre, AKP’nin ülke genelindeki oyu yüzde 38.2 ile yüzde 44.6 arasında değişiyor. Yine bütün anketlerin ortak sonucuna göre, 7 Haziran seçimlerindeki ikinci parti, CHP’dir. Anketlerde CHP’nin ülke genelindeki oyları da yüzde 23.7 ile yüzde 30.3 arasında değişiyor. Yine anketlerin ortak tespiti, MHP üçüncü parti. Anketlede MHP oyları da yüzde 14.7 ile yüzde 18.3 arasında değişiyor. 
Hiçbir anket firmasının sonucu yüzde yüz güvenilir değil. Son dönemlerde Yunanistan, İngiltere, İspanya, Polonya, hatta KKTC seçimlerini yaşadık. Hiç birinde anket sonuçları tutmadı. Bu kadar belirsizlik, 7 Haziran’da Türkiye’de de sandıklardan, anketlerde öngörülmeyen çok farklı sonuçlar çıkmasına neden olabilir. 
Kendi isimlerini, firmalarının marka değerini ortaya koyarak anket yapan kurumlar(Konsensus, Genar, And-Ar, Denge, Gezici, Sonar ve Konda), 7 Haziran’da HDP’nin alacağı oy konusunda da örtüşen bir sonuç veremiyorlar. 7 Haziran’da aslında bütün sonuçları etkileyecek en önemli olay, HDP’nin alacağı oy oranı. Son anketlerinin sonuçlarını yayınlayan 7 firmadan 4 tanesine göre, HDP barajı kıl payı (10.4) geçiyor. Üç tanesine göre ise, HDP barajın kıl payı (yüzde 9.7) altında kalıyor.
…………
7 büyük firmanın son anket çalışmalarının sonuçlarından çıkartabileceğimiz başka sonuçlar da var. AKP’nin yüzde 45’in üzerine çıkması, CHP’nin yüzde 30’u bulması, MHP’nin yüzde 20’yi yakalaması bu sonuçlara göre mümkün görünmüyor. 
Bu seçim sonuçlarından, HDP’nin barajı aşıp aşmamasıyla yakından ilgili olarak tek parti iktidarı da, koalisyon durumu da ortaya çıkabilir. Tek parti iktidarı ile ilgili bir sonuç çıkarsa,   bu zafere ulaşma şansına sadece AKP’nin sahip olduğu görülüyor. Şartlara göre, AKP’nin 320 milletvekilliğine ulaşma şansı var. Böyle bir durumda bile, 7 Haziran sonrasındaki AKP iktidarı,  bugünkü kadar rahat ve güçlü olamayacak. 
TBMM 5550 milletvekilinden oluşuyor. Herhangi bir partinin tek başına iktidar olabilmesi için en az 276 milletvekiline ulaşması gerekiyor. Bu hedefe en yakın parti, tartışmasız AKP.. AKP 276’yı bulamazsa,  Meclise girecek diğer partilerin herhangi biriyle  koalisyon yapabilir, ya da herhangi birinin dışarıdan desteği ile hükümetini kurabilir.. AKP tek başına 276’ya ulaşamazsa, AKP dışındaki herhangi iki partinin koalisyon yapma imkanı da olmayacak. Ancak, Meclis’e 4 parti girerse, AKP dışındaki üç partinin bir araya gelip koalisyon kurması matematik olarak mümkün. Ama bu da, MHP ile HDP’nin koalisyon ortağı olması anlamına geliyor ki, bu da fiziki olarak mümkün değil.
Araştırmacılar, mevcut anket sonuçlarına paralel bir siyasi tablonun çıkması halinde en geç 1 yıl içinde Türkiye’de erken seçim öngörüyorlar. Böyle bir erken seçime, eğer HDP barajı geçmişse, mevcut liderlerden sadece Selahattin Demirtaş’ın yeniden parti lideri olarak girebileceğini öngörebiliriz. 7 Haziran’da hedeflerine ulaşamamaları halinde, AKP, CHP ve MHP’nin olası erken seçime yeni liderlerle gireceğini öngörmek de bir kehanet olmasa gerektir. 
……….
Türkiye tablosu böyle. Bu tabloyu, Türkiye’nin en büyük 7 araştırma şirketinin son anketlerinin ortalamasını dikkate alarak çıkartabiliyoruz. Kocaeli için ise, elimizde somut bir veri yok. Ancak hislerimizi aktarabiliriz. 
Benim hissiyatıma göre, 7 Haziran’da Kocaeli’de AKP Türkiye ortalamasının üzerinde oy alacaktır. CHP ve HDP’nin Kocaeli oy oranlarının Türkiye ortalamasının altında kalacağını, MHP’nin belki 1-2 puan üzerine çıkacağını tahmin ediyorum. Kocaeli’deki milletvekilliği dağılımı, şimdiki gibi (7-3-1)  olabilir ve en yıkın olasılık budur. AKP oylarında azalma olursa, iktidar partisinden eksilecek bir milletvekilliğinin de MHP’ye geçeceğini tahmin ediyorum. HDP’nin Kocaeli’den milletvekili çıkartması hala hayli zor gözüküyor. 
Sonucu böylesine belirsiz, kestirilemeyen bir seçime gidilirken,  son 10 günde yaşanacak gelişmeler de elbette çok önemlidir. Artık her parti, her lider söyleyeceğini söyledi. Seçim sonuçlarını kesinlikle yerel aktörler ve söylemler değil, parti genel başkanlarının tavrı ve söylemleri etkileyecektir. 
Yazının girişinde de Yunanistan, İngiltere, İspanya, KKTC, Polonya seçimlerinden örnekler verdim. Doğru dürüst anketi yapılamayan, doğru dürüst sonucu kestirilemeyen bir seçime gidiyoruz. 8 Haziran sabahına çok farklı, beklenmedik sonuçlarla da uyanabiliriz. 
Önemli olan nedir biliyor musunuz?.. 7 Haziran günü sizin sandığa gidip oy kullanmanız ve akşam saat 17.00’de sandıklar açıldıktan sonra,  tasnifi, oy sayımını en azından kendi sandığınızda dikkatle takip etmenizdir. 
Bu yazı toplam 303 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
4 Yorum