1. YAZARLAR

  2. Adem TURGUT

  3. Büyük projeler doğru planlanırsa büyük proje olur
Adem TURGUT

Adem TURGUT

Yazarın Tüm Yazıları >

Büyük projeler doğru planlanırsa büyük proje olur

A+A-

Ekonomik tetikçi (ET) dediğim kişiler, birçok ülkeyi trilyonlarca dolar dolandıran yüksek ücretli profesyonellerdir. Bu kişiler, Dünya Bankası, Birleşik devletler Uluslararası Kalkınma Ajansı ve diğer yabancı ‘yardım’ kuruluşlarından büyük şirketlerin kasalarına ve gezegenimizin doğal kaynaklarını kontrol eden birkaç varlıklı ailenin ceplerine para aktarırlar. Kullandıkları araçlar arasında sahte finansal raporlar, hileli seçimler, rüşvet, zorbalık, seks ve cinayet vardır. Oynadıkları oyun imparatorluklar kadar eskidir ama günümüzün küreselleşme sürecinde yeni ve korkutucu bir boyuta ulaşmıştır. Nereden mi biliyorum? Ben de bir ET idim.

Bu sözler Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları kitabından alıntı. John Perkins’in üçüncü dünya ülkelerinin nasıl sömürüldüğünü anlattığı kitabını yıllarca okumuş ve sonra okusun diye başka bir dostuma vermiştim.  Geçtiğimiz günlerde bir dosttan tekrar serinin 3 kitabı hediye olarak geldi.

Perkins, ihtiyaç olan projelerin nasıl pahalıya mal ettirilip ülkelerin borçlandırıldığını, ihtiyaç olmayanların da nasıl ihtiyaçmış gibi gösterildiğini uzun uzun anlatıyor. Ülkelerin isimleri değişiyor ama hikaye değişmiyor.

Ekvator’da Banos’un sokaklarından geçerken gördüğü barajın gri duvarını öyle bir betimliyor ki Perkins, büyük projelerin ülkelere ve toplumlara ne kadar büyük bedelleri olduğunu gösteriyor.

***

Türkiye bu büyük proje işinde yabancı sömürü işini biraz aştı. Ancak “büyük proje” sözünü duyar duymaz ben biraz endişeleniyorum. Örneğin Yuvacık Barajı çok elzem bir projeydi ama ederinin 10 katını ödedik, ödemeye de devam ediyoruz.

Türkiye büyümekte olan bir ülke olarak büyük projeler de yapmalı ama bunların fizibilitesinin de çok doğru yapılması gerekiyor.

Üçüncü havalimanı ve Osman Gazi Köprüsü gibi projeler ve yapımı devam eden şehir hastaneleri gibi projelerin yapılması güzel ama gerçekten işlevsel olmaları da önemlidir.

Peki, ne durumdalar?

***

Bayram istatistikleri ve ilimizden de geçen yeni İstanbul- İzmir Otoyolu’nun kullanılma rakamları moral verici.

İstanbul ile İzmir arasını 3.5 saate düşüren otoyoldan Kurban Bayramı tatili boyunca 1 milyon 745 bin 614 araç geçiş yapmış. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, “Yeni otoyol, garanti edilen miktarların yüzde 50 fazlasını geçmiş durumdadır” diyor.

Elbette bayram trafiği günlük trafik için ölçü değil. Ama yine de otoyolun tercih edilmesi önemli. Bakan Turhan’ın söylediklerini biraz daha açalım:

Osmangazi Köprüsü dahil İstanbul-İzmir otoyolunun ne kadar önemli bir ihtiyaç olduğunu Kurban Bayramı tatili boyunca vatandaşlarımız tarafından gördüğü ilgi sayesinde anlayabiliyoruz. Tüm etapları ile ilk defa Kurban Bayramı’nda kullanılan İstanbul-İzmir otoyolu, verilen garanti geçiş sayılarının dahi, yaklaşık üç katı kadar araç tarafından kullanıldı. Örneğin 9 gün boyunca sadece Osmangazi Köprüsü’nden 353 bin 739 araç geçti. Diğer kesimlerde de garanti edilen miktarların yüzde 50 fazlasını geçmiş durumdadır. Otoyolun tüm kesimlerinden ise ayrı ayrı olarak 9 günde geçen araç sayısı tam olarak 1 milyon 745 bin 614’ü buldu.”

***

Büyük proje lafını duyunca tedirgin olan bir gazeteci olarak rakamların söylediğinden memnunum.

Veriler gerçekten memnuniyet verici…

Otoyolun kullanılmasıyla CO2 emisyon salınımında otomobil başına 26 kg, tüm taşıt cinsleri itibariyle toplamda ise yıllık 375 bin ton azalma olacağı öngörülüyor. Zaman tasarrufu maddi değeri 228 TL, akaryakıt tüketiminde de 76 TL tasarruf söz konusu…

***

Uzatmayalım ve ilimize meseleyi odaklayalım…

Yuvacık Barajı bahsettiğim kriterler açısından sıkıntı çıkarmıştı. Düşünülmesi ve iyi planlanması gereken ise şehir hastanesi projesidir.

Şehir Hastanesinin verimli olması için kentin sağlık istatistikleri, hastanelerin coğrafi konumu, aktarılacak bölümler ve verilecek hizmetlerin doğru organizasyonuna bağlı. Bakan Turhan’ın keyifle açıkladığı rakamları burada da görmek çok keyifli olur. Ama becerilemezse hantallık bu kente yük olur.

Başarmak bizim elimizde…

Bu kentin elinde…

Bu yazı toplam 1530 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yapılan yorumlardan yazarları sorumludur.
5 Yorum