1. YAZARLAR

  2. Ali GÜNDOĞDU

  3. İzmit’i sevmek zorundayız!
Ali GÜNDOĞDU

Ali GÜNDOĞDU

Yazarın Tüm Yazıları >

İzmit’i sevmek zorundayız!

A+A-

Anadolu coğrafyasının en güzel noktasında kurulmuş, 3 bin yıllık tarihi geçmişinde pek çok medeniyete kucak açmış İzmit, 96 yıl önce düşmandan kurtulmuş, ama hep sahipsiz kalmış.

En başta, bu kentin tarihine, kültürüne sahip çıkan olmamış.

Tarihine, kültürüne, diline, dinine sahip çıkamayan toplumlar, tarih sahnesinde bölünerek, ezilerek, asimile edilerek, ona buna yamanarak yok olup gitmeye mahkumdur. Tarihe şöyle bir baktığınızda benliğine sahip çıkamadığı için yok olup giden pek çok ulus görmek mümkündür.

Misal İzmit…

Tarihi geçmişi 3 bin yıla dayanan, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı medeniyetlerine kucak açmış bu önemli şehirde toprağı elle eşeleseniz tarih fışkırır. İzmit’in üst mahallelerinde bir tur atsanız, kendinizi yüz yıl öncesinin Osmanlı Kasabasında hissedersiniz.

Ama artık o his, yavaş yavaş kayboluyor.

İzmitli fotoğrafçı Fahri Seyrek’in denizden karaya doğru çekilmiş fotoğraflarına dikkatlice bakın. İzmit’in Akçakoca, Orhan, Hacı Hasan, Veli Ahmet, Çukurbağ Mahallelerindeki o zarif evleri, konakları tek tek sayarsınız.

Aynı noktadan şimdi bakın. 60-70 yıl öncesinin o güzel evleri, o zarif konakları tek tek yok olmuş.

Neden?

Elbette sahipsizlikten…

Muhabirliğe başladığım yıllarda, Heykel mevkiindeki Eski Vali Konağı’nın yanında çok güzel bir konak bulunuyordu. Dut Sokak girişindeki bu konağa bakıp da hayran olmamak elde değildi. Ama sahipsizdi. Serserilerin mekanıydı. Bir sabah o konağın yerinde yanmış bir enkaz duruyordu.

Yıllar içinde İzmit’te nice konaklar, nice güzel tarihi evler yandı, yakıldı.

Kimse oralı bile olmadı.

Ama Vali İzmitli olsaydı, Belediye Başkanları İzmitli olsaydı, durum daha farklı olabilirdi.

Biz nedense İzmitliliği, sanki kendi kentimizde bir azınlık ruhuyla benimsemişiz. Üç beş eski İzmitli bir araya gelir, eski günlerden dem vurur; İzmit’in kurtuluş bayramına kimse gelmez. Yerel gazetelerdeki köşe yazılarında eski İzmitliler anlattıkça anlatırlar eski İzmit’i, ama Üsküdar Vapuru’nun battığı 1 Mart’ta iskeleye ölenleri anmak için kimse gelmez.

Öte yandan bu kentte yöresel kültürler fuarı için günlerce öncesinden hazırlıklar yapılır. Buna lafım yok, yöresel kültürler bu kentte yaşatılsın, organize işler yapılsın. Ama bu kentte yaşıyorsak, bu kentin havasını soluyor, bu kentin ekmeğini yiyorsak, biraz da bu kentin kültürüne, tarihine aşina olmak gerekmez mi?

 

ingiliz-toplari-derincede-001.jpg

İNGİLİZ TOPLARI DERİNCE LİMANI’NDA- Fotoğraftaki tarih: 29 Haziran 1920… İzmit işgal altındadır… İngiliz topları Derince Limanı’na çıkarılıyor. 98 yıl önceki bu fotoğrafa bakıp tarihten ders çıkarmak lazımdır. Emperyalist İngilizlerin, yaşadığımız bu topraklara vaktiyle tankını topunu çıkarmış olmasını aslı ve asla unutmamamız gerekiyor.

 

turkler-kursuna-diziliyor-002.jpg

İZMİTLİ TÜRKLER KURŞUNA DİZİLİYOR- Tarih 1921 yılı… Bugünkü Saray Yokuşu’nda, Av Köşkü’nün veya Vali Konağının bulunduğu yerde İzmitli Türkler, işgalci Yunanlar tarafından gözleri bağlanarak kurşuna diziliyor. Kurtuluş Savaşımız ve İzmit tarihi açısından çok çarpıcı bir fotoğraf değil mi? 

 

cuha-fabrikasi-yaniyor-001.jpg

ÇUHA FABRİKASI BOMBALANMIŞ- İngiliz uçakları İzmit’i bombalarken en önce sanayi kuruluşlarını hedef almış. Kullar’da bulunan Çuha Fabrikası da bombaların etkisiyle alevler içinde kalmış. İngilizler, bombardımanın ardından bombaladıkları yerlerin bir de fotoğrafını çekmiş.

 

izmit-yunanistanda-gorunuyor-002.jpg

İZMİT, YUNANİSTAN’DA GÖRÜNÜYOR- Kurtuluş Savaşı yıllarında Yunanistan’da bastırılan kartpostallarda Trakya, Ege Bölgesi ve İzmit, Yunanistan sınırlarında gösteriliyor. Bu haritanın tersine dönmesi için de aslında hepimize büyük görevler düşüyor.

 

tersane-mahpusu-002.jpg

TERSANE MAHPUSU-İzmit’in Yunan İşgalinde kaldığı Ekim 1920 tarihinden sonra Kuvayi Milliye güçlerine yardım ettikleri suçlamasıyla tutuklanarak Tersane Hapishanesinde hapsedilen İzmitlilerden bir gurup tersane duvarı dibinde görülüyor. Solda Yunan askeri, Pehlivan lakaplı İrfan bey, Avnizade Sakaoğlu Azmi Saka ve yanında Müteahhit Ali Saim bey.

 

kahramanlar-001.jpg

KAHRAMANLAR- Kuvayı Milliye kahramanı Mehmetçiklerin İzmit’i Yunan işgal kuvvetlerinden geri aldığı günün hatırası. Kuvayı Milliye'nin Milli Polisleri, en sağda Komiser İsmail Bey.

 

yuruyus-yolu-001.jpg

BUGÜNKÜ YÜRÜYÜŞ YOLU- İlk açıldığı yıllarda adı ‘Hamidiye Bulvarı’ olan Yürüyüş Yolu, artık özellikle kışın kar yağarken, fotoğraf tutkunları için vazgeçilmez bir mekan oluyor.

 

Gazi Lisesi’nden çok eski bir fotoğraf

İzmit’in sembol eğitim kurumlarından Gazi Lisesi, yıllarca İzmit Ortaokulu olarak hizmet vermişti. 17 Ağustos 1999 depreminde tarihi bina ağır hasar görünce yıkıldı. Yerine orijinaline uygun olarak aslının aynısı yapıldı.

Gazi Lisesi, İstanbul’daki Galatasaray Lisesi’yle aynı yıllarda eğitime başlamıştır. O dönemde Osmanlı Padişah’ının İzmit’e verdiği önemin de bir göstergesi olarak Payitahtın dışındaki ilk Sultani olma özelliğini de taşımaktadır.

Şimdi bu fotoğrafa iyi bakın. Osmanlı dönemi… Muhtemelen 1900’lü yılların başları. Gazi Lisesi önünde bir grup muallim ve talebe körüklü alemünit fotoğraf makinesine poz vermiş. Elbette bu fotoğraf tarihte kaldı. Ama önümüzdeki günlerde Gazi Lisesi buradan taşınıyor. İşte o zaman bu bina öksüz kalacak…

 

gazi-lisesi.jpg

Bu yazı toplam 3222 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yapılan yorumlardan yazarları sorumludur.
2 Yorum