• BIST 97.533
  • Altın 145,687
  • Dolar 3,5750
  • Euro 3,9909
  • Kocaeli 19 °C

Sâlih amel (1)

Mehmet SÖNMEZOĞLU
Sâlih amel (amel-i sâlih) sözlükte “yararlı, iyi ve güzel amel” anlamına gelmektedir. Dinî bir terim olarak ise sâlih amel; imanın gereği olarak ihlâs ve iyi niyetle yapılan, Kur’an ve sünnete uygun olan söz, fiil ve davranışları ifade etmektedir. 
“O, hanginizin daha güzel amel yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır” (Mülk, 67/2) ayetinde açıklandığı üzere insan yeryüzüne, nasıl kulluk edeceği, iyi mi, kötü mü amel yapacağı belli olsun diye gönderilmiştir. İnsandan istenen iman edip, Allah’ın rızasını kazanmaya sebep olacak iyi, güzel ve faydalı yani sâlih ameller işleyerek kulluk imtihanından başarıyla çıkmaktır. Bu nedenle Kur’an-ı Kerim’de amel-i sâlih işlemenin öneminden çokça bahsedilmiş, amel-i sâlih işleyenlere büyük mükâfatlar vaat edilmiştir.
Kur’an’da iman edip amel-i sâlih işleyenler övülerek şöyle buyrulmuştur: “Şüphesiz, iman edip, sâlih amel işleyenler var ya; işte onlar yaratılmışların en hayırlısıdırlar.” (Beyyine, 98/7) “Gerçek şu ki, iman edip iyi işler yapanlara gelince, elbette biz iyi iş yapanların ecrini zayi etmeyiz.” (Kehf, 18/30)
Sâlih amelin zıddı ise; kötü ve zararlı amel anlamına gelen “amel-i seyyie”dir. Allah ve Peygamberinin emir ve yasaklarına uygun olmayan, sahibinin günaha girmesine sebep olan her türlü söz ve davranış “amel-i seyyie olarak ifade edilir.  Bu tabir Kur’an’da amel-i sâlihin zıddı olarak kullanılmıştır. Ayet-i kerimelerde şöyle buyrulur: “ … İman edip sâlih amel (amel-i sâliha) işleyenler ile kötülük (amel-i seyyie) yapan bir değildir. Siz pek az düşünüyorsunuz.” (Mü’min, 40/58); “Kim kötü bir amel işlerse onunla cezalandırılır.” (Nisâ, 4/123)
Salih kavramı insanın sıfatı olarak da kullanılmaktadır. Sâlih insan olmanın iki şartı vardır: iman etmek ve sâlih ameller işlemek. Bir insan, iman etmekle beraber, hayırlı,  faydalı ameller işlemekle, dinin emir ve yasaklarına uymakla,  “sâlih” vasfını kazanır. Bu nedenle iyi, güzel ve yararlı amel işleyen, dürüst ve ahlâklı kimselere sâlih insan denilmiştir.  Sâlih insan, en kısa ifadeyle iyi insan demektir. 
Kur’an’da sâlih insanların özellikleri anlatılmakta ve onlardan övgüyle söz edilmektedir: “Onlar, Allah’a ve ahiret gününe inanırlar; iyiliği emrederler. Kötülükten men ederler; hayır işlerinde birbirleriyle yarışırlar. İşte onlar sâlihlerdendir.” (Âl-i İmrân, 3/114); “İman edip de sâlih amel işleyenler var ya, biz onları mutlaka sâlihler (iyiler) arasına sokacağız.” (Ankebût, 29/9)  Diğer bir ayette ise sâlihler; peygamberler, sıddîklar ve şehitler ile beraber zikredilmişlerdir. (Nisâ, 4/69)
Amellerde niyet
Amellere değer kazandıran niyettir. Çünkü amellerin özü ihlas, yani iyi niyettir.  Bir amelin makbul olması, Allah katında bir değer kazanması, ecir ve mükâfat sebebi olması için halis bir niyetle yapılması şarttır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Ameller ancak niyetlere göredir.” (Buharî, Bed'ü'l-Vahy, 1; Müslim, İmâre, 155) Buna göre; amellerimizi riya, gösteriş gibi yanlış duygu ve düşüncelerden uzak bir şekilde, halis niyetlerle yapmalıyız ki, sâlih amel olarak değer kazansın ve makbul olsun.
Sâlih ameller nelerdir?
Sâlih amel denilince ilk akla gelenler namaz, zekât, oruç, hac ve sadaka gibi farz ve nafile ibadetlerdir. Ancak sâlih ameller bu gibi ibadetlerle sınırlı olmayıp, dürüstlük, doğru sözlülük ve ailesinin geçimini temin için meşru bir işte çalışmak gibi Allah’ın rızasına uygun olan iyi, güzel ve faydalı her amele sâlih amel denilebilir. Tevbe suresinin 120. ayetinde bazı amel-i sâlih çeşitlerinden bahsedilmiştir. Kısacası; iman, ibadet, Allah ve Resûlü’nün emir ve yasaklarına uymak amel-i sâlih kapsamına dâhildir. 
Sâlih amelin önemi
Amel-i sâlih işlemek, Allah’a kulluk için yaratılmış olan insanın yaratılış gayesini gerçekleştirmesini sağlar. Yine salih amel, en güzel biçimde yaratılan insanın kendisini diğer varlıklardan üstün kılan vasıflarını koruyabilmesi için bir zaruriyettir. Nitekim Kur’an, insanın iman edip salih ameller işlemediği takdirde en aşağı mertebelere indirileceğini ve rezil rüsvâ olacağını haber vermektedir. (Tîn, 95/4-6) Asr suresinde ise, “Andolsun zamana ki, insan gerçekten ziyan içindedir. Ancak, iman edip de sâlih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler, birbirlerine sabrı tavsiye edenler başka (Onlar ziyanda değillerdir” (Asr, 103/1-3) buyrularak dünya ve ahirette hüsrana uğramaktan kurtuluş yollarından birinin de sâlih amel işlemek olduğu bildirilmektedir.
(Haftaya devam edecek)
Bu yazı toplam 358 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKAN MARKALARIMIZ
  • TUANA EVLERİ 3. ETAP
  • TUANA EVLERİ 2. ETAP'TA YÜZDE 5 İNDİRİM
  • ROMATEM Kocaeli Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi
  • Özgür Kocaeli mobil uygulamamız yayında
1/20
Tüm Hakları Saklıdır © 2016 Özgür Kocaeli | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0262 331 11 11 Faks : 0262 321 21 37