1. YAZARLAR

  2. Mustafa OKÇU

  3. TÜRKİYE REFERANDUMLARI 
Mustafa OKÇU

Mustafa OKÇU

Yazarın Tüm Yazıları >

TÜRKİYE REFERANDUMLARI 

A+A-

Türkiye çok partili sisteme geçmesinden itibaren 6 defa referanduma başvurdu.

*1961 Anayasa referandumu, % 60.4 evet, %39.4 hayır.

*1982 Anayasa referandumu, %%91.37 evet, %8.63 hayır.

* 1987 Siyasi yasaklıların kaldırılması referandumu, %50.2 evet, %49.8 hayır.

* 1988 Yerel seçimleri 1. yıl erkene almak referandumu %35 evet,%65 hayır.

* 2007 Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini de kapsayan anayasa

  değişikliği referandumu, %68.95 evet, %31.05 hayır. 

* 2010 Anayasa değişikliği referandumu, %57.9 evet, %42.1 hayır.

Türkiye’nin demokratik düşünce tarihi, darbelerle şekillenen, devletin merkezde olduğu, nispi demokratik vesayet sisteminin, kural, kurum ve uygulamalarına karşı sürdürülen mücadeleler tarihidir. Yapılan referandumlar bunu açıkça ortaya koymaktadır. Türk siyasetinin temel eksikliği, halkın iradesinin yapabilirliği temelinde, halkın katılımı ve katkısıyla, daha demokratik, daha evrensel, daha çoğulcu, anayasasını, kural ve kurumlarını yapabilmesini sağlayamamasıdır.

YAKIN DÖNEM REFERANDUMLARI

İktidar partisinin düzenleyip onaya sunduğu referandumlar, 2007 ve 2010 yıllarında yapılan referandumlardı. 2007 ve 2010 yıllarında başvurulan referandumlar ağırlıklı olarak vesayet sisteminin baskı ve etkilerini ortadan kaldırmaya yönelikti. Böyle olduğu için eksik de olsa demokrasinin gözetildiği hissi uyandırılabilmişti. Bilhassa 12 Eylül 2010 yılında yapılan 26 maddeden oluşan anayasa değişikliğinde vesayet sistemini değiştirme, Demokratik Hukuk Devleti’ni inşa etme hedefi öne çıkarılabilmişti.  Bu yaklaşım nedeniyle de Türkiye’nin sorunlarına, çözümlerine, gelişip, kalkınmasına demokrasiyi merkeze alan duyarlılıklarla yaklaşanlar destek vermişti. Eksik bulunmasına, yeterli olmamasına rağmen verilen destek, “ yetmez ama evet “ eğilimi olarak gerçekleşmişti.

REFERANDUM SONRASININ UYGULAMALARI

Referandum sonrasında yapılması gereken değişiklikler ve uygulamalar, iktidarların sorumluluğu altında gerçekleştirilmektedir. 2010 Anayasa değişikliği sonrası yapılan değişiklikler ve uygulamalarda, FETÖ/PDY’nın etkisinin olması, yanlışlara ve mağdurluklara neden olmuştu. 16 Nisanda yapılacak referandumda önerilen Anayasa değişiklikleriyle, 2010 Anayasa değişikliği sonrası ortaya çıkan olumsuzlukların giderilmesi eğilimi epeyce yoğundur. Referandum sonrasının yeterince iyi yönetilememesinin eksikliği, belirsizliklerinin giderilmesinde zorluklar yaşanmasının nedenleri durumundadır. 

16 NİSAN REFERANDUMU KOŞULLARI

16 Nisan referandumunun oluşmasını sağlayan koşullar, 2007 referandumu ve 2010 referandumu koşullarından farklılıklar göstermektedir. 2007 ve 2010 Referandumlarında vesayet sisteminin etkisinin azaltılmasının, daha demokratik, daha evrensel uygulamalarla sağlanabileceği, yapılacak değişikliklerin bunun için olduğu hissi uyandırılabilmişti. 16. Nisan referandumunda,  onaylanması istenen değişliklerle, daha demokratik, daha kapsayıcı, daha çoğulcu uygulamaların yapılabileceği hissi yeterince uyandırılamamaktadır.

REFERANDUM SONRASININ GÖRÜLEBİLİRLİĞİ

16. Nisan referandumunda onaylanması istenen değişiklerle sağlanacak iyileşmenin, hizmet yönü, ekonomik yönü öne çıkarılmış ve mesafe de alınabilmiştir. Demokratikleşme, özgürleşme, çoğulcu uygulamalara ulaşma yönleri ise, hala bilinmezlikler düzeyini korumaktadır. Etkin kararların alınmasını ve uygulanmasını sağlayacak değişikliklerin baskın onayla sağlanması ihtiyacı görmemezlikten gelinmemelidir. Çoğunlukçu yaklaşımlarla, taraf olma eğilimleriyle ulaşılabilecek başarıların, genel geçerli konuma yükseltilmesinin çok zor olduğu göz ardı edilmemelidir.

 

Bu yazı toplam 1268 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Yapılan yorumlardan yazarları sorumludur.