İzmit'teki “kethüda” çeşmesi adeta geçmişe yolculuk yaptırıyor

Osmanlı sarayında yaşamış hayırsever bir zat olan Canfedâ Kethüda Hâtun, İzmit Orhan Mahallesi’ne yaptırdığı çeşme ile hâla anılmaya devam ediyor.

a-(5)-004.jpg
Haber albümü için resme tıklayın

İzmit'te saray mensuplarının, Osmanlı zamanında devlette önemli işler yapan kadınların, yerel yöneticilerin ve halkın yaptırmış olduğu çeşmeler bulunuyor. Meydanlara, mescitlerin yakınına, sokak başlarına-aralarına, mahalle girişlerine yapılan çeşmelerin İzmit tarihinde ayrı bir yeri var. İzmit çeşmeleri içerisinde ayrı bir önemi olan yapıda, Tarihi Orhan Camii (Gazi Süleyman Paşa Camii) karşısında bulunan Canfedâ Kethüda Hâtun Çeşmesi… Osmanlı sarayında kethüda olarak görev yapan Canfedâ Hâtun tarafından yaptırılan bu çeşmeyi gelin birlikte tanıyalım.

İZMİT 14. YÜZYILDA ESERLERLE DONATILDI

Kocaeli’nin coğrafi konum itibariyle Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan önemli ticaret yollarının üzerinden geçtiği bir noktada bulunuyor. Bu konumdan dolayı birçok medeniyet, bu şehre sahip olabilmek için birbirleriyle mücadele etti. Bir süre Roma ve Bizans’ın egemenliği altında kalmış olan Kocaeli’nin İzmit ilçesi de, Osmanlı Sultanı Orhan Gazi tarafından 14. yüzyılın ikinci çeyreğinde fethedilerek, Osmanlı topraklarına dâhil edilmiştir. 1337 yılında gerçekleşen fetihten sonra Osmanlılar’ın elinde yeniden imar edilmiş İzmit; külliye, han, hamam, kervansaray, cami, mescit, medrese, çeşme vb. eserlerle donatılmış.

SULTAN II. MAHMUD TARAFINDAN TAMİR ETTİRİLDİ

Osmanlı sarayında kethüda olarak görev yapan Canfedâ Kethüdâ Hatun, Orhan Mahallesi’nde Orhan Camii karşısında yer alan ve kendi ismi ile anılan bir çeşme yaptırdı, bu hayrının devamı için gerekli akarları da bırakdı. Çeşme zamanla harap olmaya yüz tutunca, Sultan II. Mahmud tarafından suyun kaynağından itibaren tamir ettirildi. İzmit çeşmeleri içerisinde ayrı bir önemi olan tarihi çeşmede bir de Sultan II. Mahmud tarafından yaptırılan bu onarımı gösteren kitabe bulunuyor. Şimdiler de tarih severlerin uğrağı olan çeşme, hem ziyaretçileri susuzluğunu gideriyor hem de tarihte yolculuğa çıkarıyor.

EN BÜYÜK ONARIM KİTABELERİNDEN BİRİ

Dikine dikdörtgen formlu olan tarihi çeşmenin yapımında, kesmetaş ve mermer malzeme kullanılmıştır. Çeşmenin mermerden yapılmış aynalığı vardır. Aynalık üzerinde oyma tekniğinde yapılmış süslemeye yer verilirken çeşmenin üst kısmında II. Mahmud döneminde yapılan onarımı gösteren bir kitabe bulunmaktadır. Altı satırdan oluşan kitabe oldukça büyüktür. Kitabenin üst kısmında alınlık yer almaktadır. Alınlığın ortasında Sultan II. Mahmud’un tuğrası bulunmaktadır. (Tuğra, 1928 yılında kazıtılmıştır) Canfedâ Kethüdâ Hatun Çeşmesi’nin kitabesi, İzmit’te bulunan Osmanlı çeşmeleri içerisindeki en büyük onarım kitabelerinden birisidir. Örcün Köyü Molla Hasan Çeşmesi’nin kitabesiyle benzeşmektedir. Çeşme, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü tarafından 2008 yılında restore edilmiştir.

KİTABEDE YAZANLAR

Sultan II. Mahmud tarafından yaptırılan bu onarımı gösteren kitabede şunlar yazılmaktadır:

Sahibetü’l-hayrat Canfedâ Kethüda Kadın merhûmenin iznikmid derûnunda inşâ ve icrâsına muvaffaka oldukları

Çeşmeleri suyollarının murûr-i zaman ile müşrif-i harâb ve mu’attal olmağla

Mu’ahharan menba`ından külliyen ta’mir ve çeşmelere icrâya muvaffak olan hâlâ ser levha-i

Şehinşâh-ı cihân hazret-i Gâzi Sultân Adlî Mahmûd Hân medde zilâl-i

Devletehü ilâ ahiri’d-devrân efendimiz hazretlerinin harem-sarây-ı hümâyûnlarında hazinedâr ustalık

Rütbe-i celilesiyle şerefyâb olan aliyyetü’ş-şân Su`âda Usta hazretlerinin i’mârına muvaffak oldukları hayrâtdır. Sene 1242 (M.1826)

CANFEDÂ KETHÜDÂ HATUN KİMDİR?

Canfedâ Kethüdâ Hatun, Osmanlı sarayında yaşamış hayırsever bir zattır. Harem Kethüdalığı yapan Kethüdâ Hatun, vefatından sonra Eyüp Sultan Mezarlığı’na defnedilmiştir. Şehrimiz Kocaeli’de dâhil olmak üzere, İstanbul Karagümrük Kethüdâ Kadın Camii, İzmit Kilez Deresi Kız Köprüsü gibi yerlerde de hayratı bulunmaktadır.

BAŞVURULAR İNTERNET SİTESİNDE

Kocaeli’nin tarihi, turistlik ve doğal mekânlarını ücretsiz olarak gezmek isteyen vatandaşlar www.gezgorkocaeli.com internet adresini ziyaret ederek katılmak istedikleri turu seçebiliyor. En az 20 kişi olmak ve 18 yaşından büyük olmak kaydıyla gruplar, gezmek istedikleri turu internet sitesinden seçerek başvuru yapabiliyor. Başvurmak isteyen vatandaşlar ayrıca Büyükşehir 153 Çağrı Merkezi’ni de arayabiliyor.

03 Ağu 2019 - 10:07 - Kültür Sanat --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 5.417.819 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

01

DUYARLI - Çok güzel olmuş su hayattır birde şu saat kulesinin çeşmeleri aksa ne güzel olur

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 03 Ağustos 10:07

KAMYON ŞOFÖRÜ

DAMPERLİ KAMYONLARDA TECRÜBELİ ŞOFÖRLER aranıyor Köseköy-Uzunçiftlik-Sarımeşe-Alikahya bölgelerindekiler tercih edilir

Tel: 0507 541 43 08 0507 945 35 75

ÖN MUHASEBE VE POMPACI

MERCEDES ÖZEL SERVİSİMİZDE çalışmak üzere ÖN MUHASEBE elemanı ve AKARYAKIT istasyonumuzda çalışacak ÖN SAHA ELEMANI (pompacı) aranmaktadır.

İrtibat Tlf: 0532 572 73 41

KURABİYE USTASI ARANIYOR

İzmit Sanayi’de bulunan Gıda Üretim Tesisimizde görevlendirilmek üzere Tatlı & Tuzlu Kurabiye Ustası pozisyonunda arayışımız bulunmaktadır. Genel N...

İ.K İletişim :0533 385 95 19

IZGARAUSTASI

IZGARA USTASI ARANMAKTADIR 30 yaşını aşmamış ızgara ustası aranmaktadır....

+90 538 551 35 41

KAYNAK OPERATÖRÜ ARANIYOR

KAYNAK OPERATÖRÜ Dilovası Organize Sanayi (Gebze) Bölgesinde Depo Raf Sistemleri üretiminde faaliyet gösteren firmamızın KAYNAKHANE BÖLÜMÜNDE GÖRE...

Tel: 0543 207 23 39 0262 654 20 20

TORNA VE FREZE USTASI

TORNA VE FREZE USTASI alınacaktır. Genç ustalar alınacaktır.

Tel:0542 316 58 96 SÖZER MAKİNA

YATILI YARDIMCI BAYAN

Evlerde YATILI çalışabilecek YARDIMCI BAYAN ELEMAN aranıyor

Tel: 0532 515 74 81

DENEYİMLİ BAY ELEMAN

Kombi Kazan Yetkili servisinde çalıştırılmak üzere; DENEYİMLİ BAY ELEMAN Alınacaktır

Tel: 0 533 663 29 82

EMİRHAN NAKLİYAT

EMİRHAN EVDEN EVE NAKLİYAT ŞOK KAMPANYA 200 TL 'den başlayan fiyatlarla Merkez-Derince

Tel: 0533 261 45 90 0 262 223 41 90

oto elektrik ustası

Firmamıza OTO ELEKTRİK USTASI aranıyor Trend Hidrolik Mekanik

Tel: 0543 438 46 62