Kocaeli’ye adını verdi: Türkmen Beyi Akçakoca

Yaşadığımız kent Kocaeli’nin adı, belki de ondan geliyor. Akçakoca Bey… Uzun bir süre Roma ve Bizans’ın egemenliği altında kalmış olan Kandıra, Osmanlı Sultanı Orhan Gazi tarafından 14. yüzyılın ikinci

Yaşadığımız kent Kocaeli’nin adı, belki de ondan geliyor. Akçakoca Bey…

Uzun bir süre Roma ve Bizans’ın egemenliği altında kalmış olan Kandıra, Osmanlı Sultanı Orhan Gazi tarafından 14. yüzyılın ikinci çeyreğinde fethedilerek, bir Türk yurdu haline getirilmiştir.

Orhan Gazi’nin emrinde, Akçakoca, Konuralp, Turgutalp, Saltukalp, Samsa Çavuş, Gazi Rahman, Köse Mihal gibi tanınmış komutanlarla birlikte gerçekleştirilen bu fetihler, Osmanlının kuruluş aşamasında oldukça önemliydi.

Kandıra ve çevresinin fethedilmesinde görev alan Akçakoca Bey, Ertuğrul Gazi, Osman Gazi ve Orhan Gazi’nin silah arkadaşı ve yoldaşıydı. İlk devir Osmanlı tarihi yazarlarının eserlerinde adı geçen bu alp-erenin, kendisi ve ailesi hakkında bilinenler oldukça kısıtlıdır.

Öz Türkçe olan “Akça” ismi Kayı geleneğinin izlerini taşımaktadır. Ak-ça’dan oluşan bu isim “oldukça/hayli beyaz” anlamındadır. “Koca” ise kocamış fiilinin kökü olup, “büyük/ihtiyar” anlamındadır.

Tarihi hafızamızı yoklayacak olursak bu ismin Türk tarihinde sadece bu komutan tarafından kullanılmış olduğunu görürüz. Akçakoca Bey’in, baba veya büyük babasının Süleyman Şah ile Ertuğrul Gazi’nin yakını olması kuvvetle muhtemeldir.

Akçakoca Bey’in doğum tarihi 1234 yılı civarı olmalıdır. Torunu Gebze Kadısı Fazlullah’ın Ekim 1434 tarihli vakfiyesine göre babasının adı Abdülmelik oğlu Abdülfettah’tır.

FETİHLERİ

Sapanca gölünde İzmit’e, İzmit’ten Kandıra’ya kadar olan yerlerin fethini Akçakoca Bey üzerine aldı. Sapanca Gölü kıyısında Ayan Köyü’nü üs edinerek İzmit bölgesine doğru akınlarda bulundu. Bizans tekfurlarıyla gazalarda karşı karşıya geldi. Akova, Akçaköy, Kaymas, 1326’ya doğru Kandıra ve civarını Osmanlı Beyliği topraklarına kattı. Tarihe bilhassa “Kandıra Fatihi” olarak geçti. Ayrıca, Konuralp ve Gazi Abdurrahman ile beraber Kartal civarında Aydos’u, kuzeydeki Samandıra bölgesi kendisine mülk olarak bağışlandı.

Yukarıda bahsedilen yerlerin alınışıyla ilgili bilgileri birçok tarih yazıcısının eserlerinde görmekteyiz. Âşıkpaşazâde ve Hoca Sadeddin gibi tarihçilerin bizlere aktardığı şu bilgiler oldukça önemlidir:

“Konur Alp Akyazı ve Konrapa İlini ve Bolı’yı ve Muturnı’yı ve ol vilayetleri tamam ve müsahhar ve mukarrer itdi ve kendüye döndürdi ve girü Karaçepiş’e ve Absuyı’na geldi ve Gazi Rahman’ı anda koyup kendüsi gine gitdi. Bu tarafda Akça Koca dahı Kandırı’ya ve İrmen’e erler kodı berkitdi. Maksudı Samandıra’ya varmak oldı…( Âşıkpaşazâde)”

“Söz konusu edilen yılda, durağı Cennet olan Osman Gazi’nin ölümü üzerine Orhan Gazi, baş ve buğluk davulunu vurdurmuş, sadasını gök kubbeye ulaştırmıştı.

Yarlığayan Tanrının çağrısı ulaşınca Osman’a

Erişti şimdi beylik nevbeti oğlu yiğit Orhan’a

İlk iş olarak bu beyliğin töreleri gereğince, komutanları beylerin her birini yine gaza ve cihat yolunda görevlendirmişti. Bu yıl kendini gösteren hoş bir rastlantı şu oldu: Osman oğullarının devlet fidanlığında, Orhan Gazi’nin ikbal dalında olgunlaşan bir meyve yere düştü. Şimdiye kadar bu ayarda bir mahsul alındığı kimsenin kulağına erişmiş değildi. Mutluluk getiren yeni doğan, Murad adıyla şeref buldu ve sonraları Gazi Hüdavendigâr diye tanındı. Bu yıla rastlayan başka bir olay ise, Konur Alp’in Tanrının rahmetine kavuşan Osman zamanında, Bolu, Konrapa, Akyazı ve Mudurnu illerini İslam devletinin uğuruyla baştan başa açmış olmasıdır. Yine aynı yıl içinde Akça Koca savurduğu kılıçlarla Kandıra, Ermeni Pazarı (Akmeşe) ve Ayan Gölü’nü ele geçirmişti… (Hoca Sadedin)”

ÖLÜMÜ

Akçakoca Bey, İzmit üzerine sefere çıkacağı sırada Kandıra’da vefat etmiştir. 1328 yılında 94 yaşında vefat eden Akçakoca Bey’in, Türk töresine uygun olarak otağının bulunduğu yere gömüldüğü bilinmektedir. Nasıl öldüğü ile ilgili elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Tarihçilerin yaptığı araştırmalar bu yerin Kandıra’ya bağlı Baba Köy’de bulunan Baba Tepesi olduğunu göstermektedir. Burada bulunan çandı türbesinin yerine 1974 yılında Kocaeli Valisi Ertuğrul Ünlüer’in desteğiyle, Kocaeli Anıtları Koruma Derneği tarafından otağı andıran planda yeni bir anıt mezar inşa edilmiştir. Bilecik Söğüt’te de makam türbesi bulunmaktadır.

Akçakoca Bey’in soyundan gelen birçok kişi, hem Osmanlı döneminde hem de, Cumhuriyet döneminde bazı devlet görevlerinde bulunmuşlardır. Oğlu Hacı İlyas Bey ve torunu Gebze Kadısı Fazlullah Osmanlı Devleti’nde önemli görevler yapmışlardır. Akçakoca Bey’in adını soy isim olarak taşıyan, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Eski Başkanı Engin Akçakoca torunlarından birisidir.

Tarihçi Hadidi’nin şu mısralarıyla Kocaeli ilimize adını veren Türkmen Beyi Akçakoca’yı, bir kez daha rahmet ve mağfiretle anıyoruz…

-Ali Gündoğdu-

20 Nis 2013 - 00:00 - Gündem --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 5.504.846 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ELEKTRİK USTASI -KALFASI ARANIYOR

Elektrikçi usta ve kalfalar aranıyor

Tel: 0536 580 12 33

OPERASYON ELEMANLARI

KOCAELİ MERKEZ’DE AÇIK Hava Reklam alanında faaliyet gösteren firmamıza; ASKERLİĞİNİ yapmış, B sınıfı ehliyetli, 25- 40 yaş...

Tel: 0530 762 74 00

TECRÜBELİ DAMPERLİ TIR ŞOFÖRLERİ

Hereke-İzmit arasında çalıştırılacak TECRÜBELİ DAMPERLİ TIR ŞOFÖRLERİ alınacaktır. Örgüç Madencilik

Tel: 0532 688 88 29

ELEMANLAR ALINACAKTIR

SBM ÇELİK SANAYİ BÜNYESİNDE GÖREVLENDİRİLMEK ÜZERE GAZ ALTI KAYNAKÇISI YARDIMCI ELEMANLAR PERSONEL ALIMI YAPILACAKTIR KARADENİZLİLER MAH...

0533 481 02 28

GAZ ALTI KAYNAKÇILARI ARANIYOR

GAZ ALTI KAYNAKÇILARI ARANIYOR

Tel: 0532 626 83 41

ÜNİVERSAL FREZE ve TORNA OPERATÖRÜ

ÜNİVERSAL FREZE ve TORNA OPERATÖRÜ ARANIYOR MAKİNA İMALAT FİRMAMIZIN TALAŞLI İMALAT KISMINA TERCİHEN MESLEK LİSESİ MEZUNU TECRÜBELİ İN...

TEL: 0262 349 30 50

BAYAN ÖN MUHASEBE ELEMANI

BAYAN ÖN MUHASEBE ELEMANI aranıyor e-fatura bilen ofis programları kullanabilen 09:00-17:00 arası çalışma 2.800+Yemek+Yol Köseköy İstasyon Mahall...

Tel:0538 689 50 67 0536 944 62 39

DEVREN SATILIK

DEVREN SATILIK Öztalay Çay Ocağı (Fethiye Caddesi)

Tel: 0535 501 29 93

ÖN MUHASEBE

ETA Programını iyi derecede kullanabilen tecrübeli BAYAN ÖN MUHASEBE ELEMANI aranıyor Başvuru Mehmet Kosoğlu

Tel: 0 532 425 32 80

BAY ELEMAN

Kombi Kazan Yetkili servisinde çalıştırılmak üzere; DENEYİMLİ BAY ELEMAN Alınacaktır Tel: 0 533 663 29 82