Tarlada 1 lira olan ürün markette neden 5 TL?

Meyve ve sebzede tüketici fiyatları ile çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki farkı ne belirliyor?

Tarlada 1 lira olan ürün markette neden 5 TL? Özellikle gıda enflasyonunun yüksek olduğu dönemlerde, sık sık bu soruyu duyuyoruz. Meyve ve sebzelerin üretici fiyatları ile nihai tüketici fiyatları arasındaki makas açıldıkça tartışmalar alevleniyor. Üreticiden markete gelene kadar tarım ürünlerinde yaşanan fiyat değişimi, gıda enflasyonunun önemli gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.

Çiftçiden markete oluşan fiyat farkında üretim girdi maliyetlerinin yüksek olmasından iklim değişikliği ve mevsim koşullarına, ürün üreticinin elinden çıkıp tüketiciye ulaşana kadar ki uzun zincirin halkaları elbette etkili. İhracat, ithalat, döviz kurundaki değişimler de.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da (TCMB) bu konuyu bir çalışma ile ele aldı. Okan Eren, Süleyman Hilmi Kal, Mustafa Utku Özmen tarafından hazırlanan çalışmanın adı ''Sebze ve Meyvede Tarladan Tüketiciye Fiyat Farkını Belirleyen Faktörler.''

15 MEYVE VE 13 SEBZE ÜRÜNÜ BAZ ALINDI

Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) gıda sepetinde yer alan 15 meyve ve 13 sebze ürünü baz alındı. Bu ürünler elma, kayısı, muz, kiraz, üzüm, çilek, limon, mandalina, portakal, şeftali, armut, zeytin, fındık içi, fıstık, ceviz içi, domates, soğan, salatalık, yeşil biber, havuz, patlıcan, pırasa, patates, mercimek , nohut, kuru fasulye, pirinç ve sarımsak. Bu ürünlerde çiftçinin eline geçen fiyat (Tarla fiyatı) ile tüketici fiyatları arasındaki oransal farka etki eden faktörler, 2004-2016 yılları için panel veri analiz teknikleri kullanılarak incelendi.

İTHALAT FİYAT MARJINI ETKİLİYOR

Sonuçlar, ithalatın üretime oranının fiyat marjını hem meyve hem de sebzelerde etkilerken, ihracatın üretime oranının ise sadece meyve fiyat marjında etkili olduğuna işaret ediyor. İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekerken, meyvede ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabiliyor.

Türk Lirası'nın değer kaybetmesi (Döviz kuru değişkeninin yükselmesi),meyvelerde daha güçlü olmak üzere fiyat marjı üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Meyveler için döviz kuru tarımsal üretimde bir maliyet unsuru olmasına karşın, aynı zamanda perakende satıcıların fiyatlama davranışını da etkiliyor. Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjını 0.008 puan, meyvelerde ise 0.01 puan yükseltiyor.

ASGARİ ÜCRET DEĞİŞİMİN ETKİSİ YOK

Reel büyüme ve asgari ücret değişimlerinin sebze ve meyve fiyat marjı üzerinde önemli etkisi bulunmuyor. İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekiyor.

KURDAKİ 1 PUANLIK ARTIŞ SEBZEDE FİYAT MARJINI 0.008 YÜKSELTİYOR

Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjında 0.008 puanlık yükselişe neden oluyor. Mazot fiyatı ve Brent petrol fiyatlarının sebze fiyat marjıyla olan ilişkisi ise negatif. Bu iki değişkenin yükselmesi, özellikle üretici maliyetlerini artırarak üretici fiyatlarını yukarı çekiyor ve fiyat marjını düşürücü baskı oluşturuyor.

İTHALAT MEYVE FİYATINI DÜŞÜRÜYOR

İthalatın üretime oranı ile meyve fiyat marjı arasındaki ilişkide o meyvenin yerlisinin olup olmadığı da belirleyici. İthalatın artmasıyla yurt içi arz yükselirken, tüketici ve üretici fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabiliyor. Bulgular, ithalatın üretime oranındaki 1 puanlık meyve artışın fiyat marjında ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabileceğine işaret ediyor. Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık artış ise meyvelerde fiyat marjını ortalama 0.01 puan yükseltiyor.

İHRACAT MEYVE FİYATINI ARTIRIYOR

İhracatın üretime oranı meyvelerde fiyat marjını artıran bir etken. İhracat daha çok yurtdışı fiyatların yurtiçine göre daha yüksek olmasından dolayı gerçekleştiriliyor. İhracatın üretime oranının artması, yurt içi arzı azaltırken üretici ve tüketici fiyatlarını artırıyor. Üretim maliyetlerine ilişkin göstergelerden olan mazot ve Brent petrol fiyatlarındaki artışlar ise, çiftçi fiyatları üzerinde daha etkili olduğundan fiyat marjını azaltıcı etki yapıyor.

30 Kas 2020 - 10:34 - Ekonomi --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 5.857.737 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

03

Erhan Er - Neden olacak yetkili olmadığından ! İsteyen istediği fiyata satıyor kim denetliyor !

Yanıtla . 0Beğen . 1Beğenme 30 Kasım 16:47
02

Derinceli - Portakal alacakdım , markete gittim 10 lira kilosu , pazara gittim Daha tazesini 10 liraya 3 kilo aldım çıktım. Denetim olsa bu böyle olur mu ? pazarda kilosu 3.33 ise markette 4-4.5 liraya satsın kardeşim. Bu kadar fiyat farkı olur mu ? Halbuki halden alıp geliyorlar pazardan daha uyguna. Milleti kazıklaya kazıklaya kazığı bitiremediniz

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 30 Kasım 16:03
01

Oktay - Hangi markette 5 liraya meyve sebze var? Söyleyin oradan yapalım alışverişi. 8 liradan aşağı meyve sebze yok hiçbir markette...

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 30 Kasım 11:08

KEYFİ İKRAM BAYAN PERSONEL ARIYOR

KEYFİ İKRAM İzmit Merkezde bulunan imalathanemizde çalışacak BÖREK ÜRETİMİ konusunda tecrübeli BAYAN PERSONEL alınacaktır. Yetkili Tel: 0536 503...

ELİT RESTORAN ELEMANLAR ARIYOR

Körfez’de bulunan restoranımıza tecrübeli AŞÇI, AŞÇI YARDIMCISI VE GARSON alınacaktır. ELİT RESTORAN TEL:0533 258 32 37

USTA VE ELEMAN ALINACAKTIR

Ahşap palet üretiminde çalıştırılmak üzere deneyimli USTA VE ELEMAN alınacaktır. Tercihimiz Yeşilova ve çevresidir. Tel: 0541 543 41 53

ŞOFÖRLER ALINACAKTIR

Köseköy deki yemek fabrikamızda gece de çalışabilecek Yemek dağıtımı da yapacak ŞOFÖRLER alınacaktır. Tel: 0534 084 51 21

ŞOFÖRLER VE KURYE ALINACAKTIR

Ambar kargo firmasında çalışacak, E sınıfı ehliyetli ŞOFÖRLER VE KURYE alınacaktır. Tel: 0549 808 52 70

MOTOR, MEKANİK USTALARI ARANIYOR

Forklift servisinde çalıştırılmak üzere MOTOR, MEKANİK USTALARI aranmaktadır. Müracaatlar şahsen yapılacaktır. Adres: Köseköy Sanayii Sitesi A Bl...

GÜZELLİK UZMANI VE TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Güzellik merkezine GÜZELLİK UZMANI VE TEMİZLİK ELEMANI aranmaktadır Tel: 311 22 00

SATILIK HATLI OTOBÜS

SATILIK İZMİT ŞEHİRİÇİ HATLI HALK OTOBÜSÜM PLAKALIWatsapp: 165 3547 96 942

EMEKLİ RESEPSİYON GÖREVLİSİ ARANIYOR

Çarşı merkezde faaliyet gösteren otelimize vardiyalı, esnek çalışma saatlerine uyum gösterebilecek, tercihen 45-55 yaş arası EMEKLİ RESEPSİYON GÖRE...

AVM TEKNİK PERSONELİ ALINACAKTIR

Elektrik veya mekanik bölümlerinden mezun, ilgili alanlardan ustalık-kalfalık belgesi sahibi, hizmet sektöründe deneyimli , iletişimi güçlü, AVM T...