Tarlada 1 lira olan ürün markette neden 5 TL?

Meyve ve sebzede tüketici fiyatları ile çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki farkı ne belirliyor?

Tarlada 1 lira olan ürün markette neden 5 TL? Özellikle gıda enflasyonunun yüksek olduğu dönemlerde, sık sık bu soruyu duyuyoruz. Meyve ve sebzelerin üretici fiyatları ile nihai tüketici fiyatları arasındaki makas açıldıkça tartışmalar alevleniyor. Üreticiden markete gelene kadar tarım ürünlerinde yaşanan fiyat değişimi, gıda enflasyonunun önemli gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.

Çiftçiden markete oluşan fiyat farkında üretim girdi maliyetlerinin yüksek olmasından iklim değişikliği ve mevsim koşullarına, ürün üreticinin elinden çıkıp tüketiciye ulaşana kadar ki uzun zincirin halkaları elbette etkili. İhracat, ithalat, döviz kurundaki değişimler de.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da (TCMB) bu konuyu bir çalışma ile ele aldı. Okan Eren, Süleyman Hilmi Kal, Mustafa Utku Özmen tarafından hazırlanan çalışmanın adı ''Sebze ve Meyvede Tarladan Tüketiciye Fiyat Farkını Belirleyen Faktörler.''

15 MEYVE VE 13 SEBZE ÜRÜNÜ BAZ ALINDI

Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) gıda sepetinde yer alan 15 meyve ve 13 sebze ürünü baz alındı. Bu ürünler elma, kayısı, muz, kiraz, üzüm, çilek, limon, mandalina, portakal, şeftali, armut, zeytin, fındık içi, fıstık, ceviz içi, domates, soğan, salatalık, yeşil biber, havuz, patlıcan, pırasa, patates, mercimek , nohut, kuru fasulye, pirinç ve sarımsak. Bu ürünlerde çiftçinin eline geçen fiyat (Tarla fiyatı) ile tüketici fiyatları arasındaki oransal farka etki eden faktörler, 2004-2016 yılları için panel veri analiz teknikleri kullanılarak incelendi.

İTHALAT FİYAT MARJINI ETKİLİYOR

Sonuçlar, ithalatın üretime oranının fiyat marjını hem meyve hem de sebzelerde etkilerken, ihracatın üretime oranının ise sadece meyve fiyat marjında etkili olduğuna işaret ediyor. İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekerken, meyvede ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabiliyor.

Türk Lirası'nın değer kaybetmesi (Döviz kuru değişkeninin yükselmesi),meyvelerde daha güçlü olmak üzere fiyat marjı üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Meyveler için döviz kuru tarımsal üretimde bir maliyet unsuru olmasına karşın, aynı zamanda perakende satıcıların fiyatlama davranışını da etkiliyor. Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjını 0.008 puan, meyvelerde ise 0.01 puan yükseltiyor.

ASGARİ ÜCRET DEĞİŞİMİN ETKİSİ YOK

Reel büyüme ve asgari ücret değişimlerinin sebze ve meyve fiyat marjı üzerinde önemli etkisi bulunmuyor. İthalatın üretime oranındaki 1 puanlık bir artış, sebzede fiyat marjını yaklaşık 0.4 puan yukarı çekiyor.

KURDAKİ 1 PUANLIK ARTIŞ SEBZEDE FİYAT MARJINI 0.008 YÜKSELTİYOR

Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık bir artış, sebze fiyat marjında 0.008 puanlık yükselişe neden oluyor. Mazot fiyatı ve Brent petrol fiyatlarının sebze fiyat marjıyla olan ilişkisi ise negatif. Bu iki değişkenin yükselmesi, özellikle üretici maliyetlerini artırarak üretici fiyatlarını yukarı çekiyor ve fiyat marjını düşürücü baskı oluşturuyor.

İTHALAT MEYVE FİYATINI DÜŞÜRÜYOR

İthalatın üretime oranı ile meyve fiyat marjı arasındaki ilişkide o meyvenin yerlisinin olup olmadığı da belirleyici. İthalatın artmasıyla yurt içi arz yükselirken, tüketici ve üretici fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabiliyor. Bulgular, ithalatın üretime oranındaki 1 puanlık meyve artışın fiyat marjında ortalama 0.9 puanlık düşüşe neden olabileceğine işaret ediyor. Döviz kurundaki 1 yüzde puanlık artış ise meyvelerde fiyat marjını ortalama 0.01 puan yükseltiyor.

İHRACAT MEYVE FİYATINI ARTIRIYOR

İhracatın üretime oranı meyvelerde fiyat marjını artıran bir etken. İhracat daha çok yurtdışı fiyatların yurtiçine göre daha yüksek olmasından dolayı gerçekleştiriliyor. İhracatın üretime oranının artması, yurt içi arzı azaltırken üretici ve tüketici fiyatlarını artırıyor. Üretim maliyetlerine ilişkin göstergelerden olan mazot ve Brent petrol fiyatlarındaki artışlar ise, çiftçi fiyatları üzerinde daha etkili olduğundan fiyat marjını azaltıcı etki yapıyor.

30 Kas 2020 - 10:34 - Ekonomi --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 6.400.784 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

03

Erhan Er - Neden olacak yetkili olmadığından ! İsteyen istediği fiyata satıyor kim denetliyor !

Yanıtla . 0Beğen . 1Beğenme 30 Kasım 16:47
02

Derinceli - Portakal alacakdım , markete gittim 10 lira kilosu , pazara gittim Daha tazesini 10 liraya 3 kilo aldım çıktım. Denetim olsa bu böyle olur mu ? pazarda kilosu 3.33 ise markette 4-4.5 liraya satsın kardeşim. Bu kadar fiyat farkı olur mu ? Halbuki halden alıp geliyorlar pazardan daha uyguna. Milleti kazıklaya kazıklaya kazığı bitiremediniz

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 30 Kasım 16:03
01

Oktay - Hangi markette 5 liraya meyve sebze var? Söyleyin oradan yapalım alışverişi. 8 liradan aşağı meyve sebze yok hiçbir markette...

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 30 Kasım 11:08

ERKEK TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Akaryakıt istasyonumuz bünyesinde çalıştırılmak üzere, Başiskele ve Gölcük bölgesinde ikamet eden ERKEK TEMİZLİK ELEMANI aranmaktadır. 

Tel: 0554 811 45 75

DENTAL TOMOGRAFİ ÇEKİMİ BİLEN

DENTAL TOMOGRAFİ ÇEKİMİ bilen veya öğrenebilecek TEKNİSYEN alınacaktır. EMAİL : konrad_goruntulume@hotmail.com

İRTİBAT NO:5337779939

BAYAN YEMEK VE TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Firmamızda görevlendirilecek deneyimli BAYAN YEMEK VE TEMİZLİK ELEMANI aranıyor.

Cep:0532 508 84 08

SERVİS ŞOFÖRÜ ARANIYOR

Çenesuyu-Derince'den Gebze'ye 3 vardiya çalışacak TECRÜBELİ SERVİS ŞOFÖRÜ aranıyor. 

Tel: 0506 054 57 67

EMİRHAN EVDEN EVE NAKLİYAT

ŞOK KAMPANYA 200 TL 'den başlayan fiyatlarlaMerkez-Derince

Tel: 0533 261 45 90 - 0 262 223 41 90

TORNA VE FREZE’DEN ANLAYAN USTALAR

Eraska Makine Mühendislik’e TORNA VE FREZE’DEN ANLAYAN USTALAR alınacaktır  İzmit Sanayi Sitesi 

Tel: 0530 223 88 86 - 0537 397 71 10

TIR ŞOFÖRÜ ARANIYOR

E sınıfı ehliyetli Gölcük ve çevre ilçelerde ikamet eden TIR ŞOFÖRÜ aramaktayız 

Tel: 0533 373 27 36

MERT EVDEN EVE NAKLİYAT

TAŞINMADAN BİZİ ARAYIN MERT ASANSÖRLÜ EVDEN EVE NAKLİYAT Tek Fiyat : 750 TL

Tel: 0532 552 53 08 0262 322 23 70

BAY BAYAN VASIFSIZ ELEMANLAR ARANIYOR

MONTANAYurtiçi- yurdışı seferlerimiz için BAY BAYAN VASIFLI-VASIFSIZ ELEMANLAR alınacaktırTel: 0216 773 05 530533 317 53 900533 312 68 750533 314 10 8...

Her Türlü Çatı

HER TÜRLÜ ÇATI Kiremit Aktarma Çatı Katı Teras Kaplama, Şıngıl, Çatı Oluk Temizliği ve Çatı Temizliği İTİNA İLE YAPILIR Sinan Ünver

0535 346 87 29