Ramazan’da davranışsal bağımlılığa dikkat edin

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Bahadır Geniş kısmi kapanma olduğu Ramazan ayında davranışsal bağımlılıklara dikkat çekti.

Geniş konuya ilişkin şunları söyledi:

BAĞIMLILIK ARTIŞTA

Son zamanlarda COVID-19 olgularındaki artıştan dolayı ülkemizde kısmi bir kapanma kararı alındı. Kapanma veya karantina gibi dışarı çıkmanın engellendiği durumlarda bireyler doğal olarak evde vakit geçirmeye başlar. Hem ülkemizde hem de diğer ülkelerde geçmiş dönemlerde olan kapanma dönemlerine baktığımızda, yapılan çalışmalar bize bu dönemde bağımlılıkların arttığını gösteriyor.

SADECE MADDE DEĞİLDİR

Bu dönemde bağımlılıkların artmasının iki temel sebebi olduğunu görüyoruz.  Birincisi evde can sıkıntısından vakit geçirmek. İkincisi ise stresle başa çıkmak. Burada şunu da belirtmek gerekir; Bağımlılık olarak bahsedilen durum sadece alkol ya da madde kullanımı değil, aynı zamanda davranışsal bağımlılıklar olarak da isimlendirilen, internette oyun oynama bağımlılığı, yeme bağımlılığı, online alışveriş bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığıdır. Pandemide alkole erişmekte zorlanan bireylerin evde içki üretmeye çalıştığını ve resmi olmayan alkol kullanımının arttığını gördük. Bu durum maalesef alkol kaynaklı ölüm oranlarının da artmasına neden oldu.

PANDEMİ VE STRES…

İçinde bulunduğumuz Ramazan ayı ise özellikle alkol kullanımının bir basamak daha azaldığı bir zaman dilimi olarak görülüyor. Bağımlılık polikliniğimize yansıyan durumda bunu doğruluyor. Danışanlar bu ayı bir alkol bırakma fırsatı olarak görebiliyor. Bu durum hastalar kadar biz bağımlılık alanında çalışan sağlık çalışanları için bir tedavi fırsatı olarak değerlendirilmelidir. Peki bu dönemde geçmişteki kapanma dönemlerinden farklı olarak ne gözlenebilir? Evde kalma süresinin artması, pandeminin getirdiği stres ve alkol tüketiminin göreceli olarak azalması bireyleri özellikle davranışsal bağımlılıklar alanında götürebilir.

İNTERNETİ AZALTIN

Yine geçmiş kapanma dönemlerinde yapılmış olan çalışmalar, bize internet kullanımının arttığını, yemek yeme davranışının arttığı, online alışverişin ve online oynanan kumar oyunlarının arttığını gösteriyor.  Bu sonuçlar ışığında, insanların davranışsal bağımlılıklar açısından risk altında olduğunu söylemek mümkündür. Bu dönemde artabilecek en önemli davranışsal bağımlılıklar internet ile ilişkili olan bağımlılıklardır. Özellikle internette oyun oynama ve sosyal medya bağımlılığı açısından dikkatli olunmalıdır. 

NİYE BAĞIMLILIK YAPAR?

Bu davranışlar neden bağımlılık yapar? İnternet temelli oyunlarda ya da sosyal medyada kısa sürede elde edilen keyif ya da haz aslında bir kısır döngünün başlangıcıdır. Birey ilk başta can sıkıntısını gidermek veya stresini azaltmak amacıyla girdiği internetten hızlı bir keyif sağlar. Bir davranışın sonunda haz ne kadar hızlı elde ediliyorsa bağımlılık yapma olasılığı da o kadar yüksektir. Oyunlarda hızlı bir şekilde seviye atlanması, başarı elde edilmesi veya fotoğrafınızı paylaşır paylaşmaz beğenilerin gelmesi gibi bireye hemen ödül oluşturur.

BU BİR KISIR DÖNGÜDÜR

Ancak, oyunda ya da sosyal medyada uzun süre kalınması, bireyin kendisini diğerleriyle karşılaştırması, imrenme, özenme veya oyunda başarısızlık gibi durumlar sonrasında huzur kaçar ve keyifsizlik gelir. Bazen de bunlar olmaz, ancak mecburen bu ortamlardan ayrılması gerekir bireyin, bu durumda da alacağı daha fazla keyif önlendiği için sinirlilik ve engellenmiştik durumu oluşur. Birey ilk fırsatta bu ağa yeniden döner. Bu bir kısır döngüdür. Bu alanlardan günümüzde tamamen vazgeçmek mümkün olmasa bile hayatımızın akışını bozmayacak şekilde kontrollü kullanmak mümkündür. 

ÖNLEYİCİ HAREKETLER

Bu alanda geçirilen süreyi azaltmak için yapılacak birkaç önleyici davranıştan bahsedebiliriz;

İlk olarak telefonla uyumamak, akşam yatarken de ve sabah kalkarken de ilk iş olarak telefona bakmamak. Arkadaş ya da ailemizle sohbet ediyorsak mümkün olduğunca interneti kapalı tutmak. Telefon uygulamalarında sosyal medya ağlarını kullanma sürelerini takip ederek bir farkındalık oluşturmak ve bu süreyi gün geçtikçe azaltmaya çalışmak. Alternatif hobi ya da etkinlikler oluşturmak. Zarar vermeyen daha tercih edilebilir bir sosyal medya kullanımı veya internette oyun oynama davranışları için önceden kabaca bir süre belirlemek. Gün içinde internetsiz zaman dilimleri oluşturmak sayabileceğimiz bazı davranışsal önerilerdir.

22 Nis 2021 - 14:27 - Sağlık --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 6.289.898 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.