Fahiş fiyat nasıl biter? Uzmanlardan beş öneri

Son günlerde en çok konuşulan konuların başında yükselen gıda fiyatları geliyor. Hububattan yumurtaya, süt ürünlerinden tavuk etine kadar birçok üründe fiyat artışları yaşanıyor. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan yaptığı açıklamalarda maliyetleri düşürmek ve fırsatçılarla mücadele ederek en kısa sürede enflasyonu kontrol altına alacaklarını, etiketlerdeki fahiş fiyat artışının önüne geçeceklerini söyledi. Ticaret Bakanlığı marketlerde ve perakende satış noktalarında yaptıkları denetimi arttırdı.

Hürriyet'in haberine göre, hemen hemen herkes üretim planlamasına dikkat çekerken, çiftçinin yani üreticinin maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini söylüyor.

‘HAVZA BAZLI DESTEK MODELİ İŞLETİLMELİ’

Türkiye'de havza bazlı üretim modelinin bir süredir devrede olduğunu ancak tam olarak uygulanamadığını belirten Konya Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Prof. Dr. Süleyman Soylu, “Her ilçeye ayrı bir havza belirlendi. Ekilecek ürünlere destekleme verilecekti. Ancak bu tam olarak uygulanamadı. Bu sistem uygulanamayınca da çiftçi hangi üründen daha fazla para kazanacağını düşünürse onu ekmeye başladı. Bu da plansızlığı beraberinde getirdi" dedi.

"Bir yıl bir üründen çok oluyor ve fiyat düşüyor, diğer yıl fiyat düşük olduğu için üretici bunu ekmiyor. Böyle olunca da ürün ekilmediği için son tüketici daha pahalıya alışveriş yapıyor" diyen Soylu, "Havza bazlı destek modeli var ancak Türkiye’nin her yerindeki çiftçilere aynı destek veriliyor. Örneğin Konya’da buğday eken çiftçiye daha fazla destek verilse çiftçi buğday ekmeye devam eder. Böylece Türkiye çapında ürün deseni de oluşturulur” diye konuştu.

"MARKETLER BU KADAR RAHAT OLMAMALI"

Üretim sektöründe maliyetlerin çok yükseldiğini söyleyen  Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan, “Meyve-sebze dayanıksız tüketim mallarıdır. Üretim olmadığı zaman fiyat yükselir, fazla olduğu zaman da fiyat düşer. Örneğin limon geçen ay 10 liraydı şimdi 4 lira. Popülist olmadan bakacaksak ilk olarak üretime odaklanmalıyız. Bu yüzden devletin üretim maliyetlerine odaklanması gerekiyor. Ancak planlı üretime geçersek bu iş çözülür. Örneğin mutfağın vazgeçilmezi domates, patates, salatalık, soğan gibi temel ürünlere devlet daha fazla destek vermeli. Bu ürünleri eken çiftçiler ürün çok da olsa az da olsa para kazanmalı" dedi

"EKİLEMEYEN ARAZİLER GÖÇMENLERLE DEĞERLENDİRİLSİN"

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu (TGDF) Başkanı Şemsi Kopuz da Türkiye’de ekilmeyen tarım alanlarına dikkat çekti. Kopuz, “Türkiye’de ekilmeye bir karış tarım toprağı kalmamalı. Yüksek enflasyonu düşürmek için üretim daha fazla olmalı. Üretimi arttırmak için de çiftçi daha çok desteklenmeli. Ayrıca Türkiye’de milyonlarca göçmen var. Bu göçmenlerin çoğu devlete yük oluşturuyor. Göçmenlerin de para kazanması ve ülkeye faydası olması için devletin elindeki ekilemeyen tarım alanları göçmenlere ektirilebilir" açıklamasını yaptı.

"FİNANSMAN SORUNU ÇÖZÜLMELİ"

Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, da çiftçilerin finansman maliyetlerine dikkat çekti. Çandır, şunları söyledi: “Son dönemde devamlı olarak konuşulan ve gündeme gelen fiyat artışlarının birincil nedeni girdi fiyat endeksi ile tarımsal üretici ve tüketici fiyat endeksleri arasındaki üretici aleyhine bulunan ciddi açıklıktır. Nitekim elektrik, mazot, tohum, gübre ve ilaç gibi girdi maliyetleri incelendiğinde geçtiğimiz yıla oranla bazı kalemlerde yüzde 100’ün üzerinde zam görülmektedir. Diğer taraftan üreticinin tedarik ettiği girdilerin neredeyse tamamı vadelidir. Vade tarihi de genellikle hasat zamanına odaklıdır ve çok yüksek maliyetlidir" dedi.

Bununla birlikte Çandır "Fiyat artışlarının bir diğer nedeni de 2010 yılında yapılan düzenleme sonrası yaş meyve sebze ticareti için hallerin zorunlu alan olarak çıkarılmasından kaynaklanmaktadır. Bu düzenleme ile etkin piyasa işleyişi için iyi bir ortam olan hal sisteminin ticaretteki payı hızla azalmıştır. Bu durum, sektörde özellikle maliyet fiyat ilişkisinin ve bilgisinin şeffaflıktan ve doğru kayıtlı olmaktan uzaklaşmasına dayanak oluşturmuştur. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak piyasa işleyişinin etkinliğinden uzaklaşılmıştır. Girdi maliyetinin düşürülmesinin yolu Ziraat Bankası tarafından hasat sonuna kadar finansmanının karşılanacağı bir girdi platformundan geçmektedir. Kamuya düşen görev ise piyasada aktör olmak yerine; yetkin bir düzenleme, izleme, denetleme ve iyileştirme (DİDİ) politikasını hayata geçirmesidir” açıklamasını yaptı

"GENÇLER ÜRETİMDE TUTULMALI"

Fiyat artışlarından üreticilerin yani çiftçilerin sorumlu olmadığını vurgulayan Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş, “Sorun üretici değil. Üretim maliyetleri yüksek. Tüketici bu yüzden ucuz ürüne ulaşamıyor. Ayrıca yaş-meyve sebze dayanıklı ürünler değildir. Eğer soğuk zincir olmazsa tarladan markete kadar olan süreçte ürünün yüzde 30’u yok oluyor. Böyle olunca da çiftçide 1 TL, markette 5 TL durumu ortaya çıkıyor. Her şey planlamaya bağlı. Üretici gübreden mazota, zirai ilaçtan elektriğe kadar tüm girdilerinde yüzde 50’den fazla artış var. Örneğin çiftçi vergisiz mazot alabilse bile fiyatlara çok büyük etkisi olur. Sektörü regüle edecek kurumlar çiftçiye daha çok destek vermeli. Böylece hem çiftçi daha çok kazanır hem de üretici daha ucuz ürüne ulaşır" dedi.

BAZI ÜRÜNLERDE YAŞANAN FİYAT DEĞİŞİMİ

Birçok üründe son 1 yıllık dönemde yüzde 50’yi aşan fiyat artışları yaşandı. Örneğin 1 kilogramlık beyaz peynirin fiyatı, yüzde 85 artarak 26 TL’den 48 TL’ye yükseldi. 5 litrelik ayçiçek yağının fiyatı ise 56 liradan 80 TL’ye kadar çıktı. Halde 2-3 lira olan domates ise marketlerde ve pazarda 7-8 TL’ye tüketiciye sunulmaya başladı. Benzer durum soğan-patates gibi temel gıda maddelerinde de görüldü. Hal fiyatı 1-1.5 TL olan bu ürünler son tüketiciye 4 TL’ye satıldı. 1 adet yumurtanın fiyatı üreticide 50 kuruş seviyelerinden 80 kuruş seviyelerine yükseldi. Yaşanan bu yükseliş tüketiciye zam olarak yansıdı. Yumurtanın fiyatı bazı yerlerde 1.3 TL’ye kadar çıktı.

19 Eyl 2021 - 10:28 - Ekonomi --- Okunma

Son bir ayda ozgurkocaeli.com.tr sitesinde 5.652.862 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

05

Sömürülen - Çözüm gayet basit; 1 - üreteceksin 2 - ürettiğinden az tüketeceksin 3 - karşılıksız para basıp fiyatları yükseltmeyeceksin ,olay bu kadar basit,iktisat 1. sınıf ögrencisine sorsan yanıtlar bunu....Millete Andersenden masallar anlatmayın.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 19 Eylül 18:52
04

Baba Kadi̇r - BİM VE A 101 UÇTU GİDİYOR FİYATLAR YÜZDE YÜZ ARTI NE OLACAK BU İŞİN SONU.HER YER AYNI BUNLAR ÖRNEK ANLATA BİLİYOM MU........

Yanıtla . 2Beğen . 1Beğenme 19 Eylül 15:37
02

Olcay - Önce fahiş vergiler kalksın, sonra görün fahiş fiyatlar nasıl iniyor...

Yanıtla . 3Beğen . 3Beğenme 19 Eylül 11:36
01

Kel Mahmut - Mazot 7,5 lira. Antalya’dan portakalı bedava alıp Kocaeli’ye getirip sadece nakliye ücretine satsanız bile kilosu 3 lira eder. Üzerine KDV, ÖTV etti 5 lira. Uzmanlar bunu görmüyor mu yoksa gözlerini mi kapatıyorlar.

Yanıtla . 5Beğen . 2Beğenme 19 Eylül 10:53
06

Vatandaş - @Kel Mahmut 01 nolu yoruma cevabı: Yanlış hesap kilo da nakliye 0.2 ile 0.3 TL olur.Antalya dan bir araba 4500 ile 6000 arasına gelir.Firsatci çok günümüzde

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 19 Eylül 23:12
03

Erhan - @Kel Mahmut 01 nolu yoruma cevabı: Kiloda 0.60 nakliye geliyor, KDV %1 ÖTV yok

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 19 Eylül 14:36

BAYAN YÖNETİCİ ARANIYOR

YİN YAPI TURİZM LOJİSTİK SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ. Firmamızda işlerimizi yönetecek 30' lu yaşlarda, ehliyeti olan ve aktif araç kullanabilen BAYAN YÖNETİC...

ELEMANLAR ARANIYOR

Mermercide çalışacak ELEMAN ARANIYOR Maaş+SGK+Yemek Tel:0 532 296 02 54

MODA LİFE MOBİLYA ELEMAN ARIYOR

MODA LİFE MOBİLYA B sınıfı ehliyetli olan ve Mobilya montajından anlayan TEKNİK SERVİS PERSONELİ, DÖŞEME PERSONELİ ve VASIFSIZ DEPO ELEMANI Alaca...

TECRÜELİ PERSONEL ALINACAKTIR

Mobilya boyama İşinde çalıştırılmak üzere ZIMPARA - MACUN ÇEKEBİLEN TECRÜELİ PERSONEL ALINACAKTIR. Adres: Köseköy - Kartepe Çalışma saatler: 08:3...

BAY PERSONELLER ARANIYOR

Meslek Lisesi, Teknik Lise, MYO Elektrik bölümlerinden mezun ya da Mesleki Yeterlilik Belgesi, ustalık veya kalfalık belgesi olan, elektrik tesisatı k...

DAMPERLİ TIR ŞOFÖRü ALINACAKTIR

DAMPERLİ TIR ŞOFÖRÜ ALINACAKTIR Tel: 0533 303 78 79

BAZA ÇEKYAT YÜKSELTİLİR

BAZA ÇEKYAT YÜKSELTİLİR Altlarını rahatça temizleyebilmeniz için  Ücreti: 10 cm ayaklar ile ayak sayısı çarpı: 20 TL 8 cm ayaklar ile ayak sayısı ç...

ŞOFÖRLER ALINACAKTIR

Başiskele’de bulunan firmamız bünyesinde çalışacak SRC 5 belgesi ve E sınıfı ehliyeti olan (aynı zamanda sistem kasa da kullanabilecek) ŞOFÖRLER ar...

HALI YIKAMA DÜKKANI DEVREN SATILIKTIR

İzmit şehi merkezinde, yüksek cirolu, ruhsatlı,HALI YIKAMA DÜKKANI DEVREN SATILIKTIR.Tel: 0532 666 39 25

TECRÜBELİ TESVİYE ELEMANI ALINACAKTIR

  KÖSMAK MAKİNA TECRÜBELİ TESVİYE ELEMANI  alınacaktır. İzmit Sanayi Sitesi Kamer Kös Tel: 0541 389 51 41