CUMHURİYET DÖNEMİNİN İKTİSADÎ  ARAYIŞLAR TARİHİ- I

Bir devletten başka bir devlete geçiş aynı milletin tarihinde bile olsa hep sancılı olmuştur. Tükenen Selçuklu’nun bir kenar ucundan boy vererek filizlenen yeni devlet (Osmanlı), hem yeni bir iddiadır hem de eskinin mirasçıları ile 2 yüzyıllık kendini kabul ettirme kavgasıdır. Fakat çatışma süreci ne kadar çabuk atlatılırsa yeni devletin halkına açacağı alan da o kadar imkânbahş olur. Devlet adamı ciddiyeti ve yönetici sorumluğu bu noktada devreye girmeli veyahut ciddiyetsizlik - sorumsuzluk millete bedavadan gölge etmemelidir.
23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı yerine 29 Nisan Kut’ül Amare Zaferi’ni ve 19 Mayıs’ta Atatürk’ün Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’yi başlatması yerine 29 Mayıs’ta Fatih’in İstanbul’u Fethi’ni kutlamayı tercih etmek aslında derin toplumsal yarıkların nerdeyse 1 asırdır devam ettiğinin göstergesi. Hatta ikinci örnekteki gibi 99 yıllık yakın tarihî vakayı görmezden gelerek 565 yıl öncesinin önemli olayına sığınmak, kavganın 600 küsur yıllık Osmanlı ile henüz yüzyılını bile tamamlamış Türkiye’nin zihinlerde dövüştürülmesi anlamına geliyor.
Türkiye’nin bölünme tehlikesi terörden çok bu ikilemde yatmaktadır. Bitmemiş bir iç hesaplaşma gibi gözüken bu ayrı-gayrılığın en çok dile getirilen ve fakat en az bilinen dönemi ise Atatürk dönemidir. Gazi M. Kemal’in dine karşı lâkaytlığı ile dinin özünü doğru anlaması, İngilizlerin adamı olması ile emperyalizme başkaldırısıyla 3’ncü Dünya ülkelerine örnek olması, burjuva özentili bir devrimci olması ile katıksız bir Türk milliyetçisi olması uçlarında sürüp giden bu müsabaka ekonomik hayatta da kendisini göstermektedir.
Atatürk devri ekonomisi kapitalist miydi yoksa devletçi miydi, özelleştirmelerden mi yanaydı yoksa millîleştirmelerden mi, yabancı sermaye ve imtiyazlara karşı mıydı yoksa belli ölçüde yanında mıydı, işçiden yana mıydı yoksa işverenden yana mı, sanayileşmeyi devlet eliyle mi yoksa özel teşebbüs eliyle mi gerçekleştirmeyi düşünüyordu; tüm bunlara çok farklı açıdan bakarak anlamlı değerlendirmeler yapabilen detaylı bir araştırma eseri var: CUMHURİYET DÖNEMİNİN İKTİSADİ TARİHİ (1923-1950)    
Yahya Sezai Tezel’in Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıkan 675 sayfalık eser 13 bölüm ve geniş bir bibliyografya ile kısa bir dizinden oluşuyor. Okuyanın önyargı ve yargılarında olduğu kadar tarihî bilgilerinde de sarsıcı bir etki yapan Yazar, zengin dipnotları ve bol referans yönlendirmesiyle ömrünün mühim bir kısmını bu kitaba vermiş görünüyor. Son baskısını irdelediğimiz ve 34 yılda altıncı baskıya erişen eser, Türkiye İktisat Tarihi’nin yeniden yorumlanması meyanında artık klasikleşme yolundadır.
“Toplumsal Kuruluşların Eklemleşmesi Açısından Türkiye Tarihine Bir Bakış” başlığını taşıyan I. Bölümde, evvelâ Dünya Ekonomisi değişen dinamiklerin ve birbirini etkileyen alt bölgelerin toplamı olarak tarif edilmekte, ardından Türkiye’de tarihle ilgili olanların romantik tarih yazma ve okuma alışkanlıklarına Kemal Tahir’in ‘Asya Üretim Tarzcılığı’ üzerinden ciddi eleştiriler getirilmektedir. Örnek olarak; Osmanlı ‘tımar sistemi’nin gökten zembille inmediği ve Bizans ‘pronoia sistemi’nin behemahal yok olmadığı, dahası 11 ilâ 14.yy’lar arası Anadolu’daki toplumsal yapının Hıristiyan köylüler, Türkmen göçebeler, Moğol/İlhanlı ve Haçlı/Latin kalıntılarıyla birlikte sık sık değişen bir mozaik görünümünde olduğu ifade edilmektedir. 
 Braudel’in 10.yy’dan itibaren Akdeniz’in Doğusunun Akdeniz’in Batısının etkisi altına girdiğini dile getiren Tezel, Fatih Sultan Mehmet’in köklü bir aileden gelen Çandarlı Halil’in yerine köksüz Zağanos Paşa’nın sadrazamlığa getirmesinin Mezopotamya Devletlerinden beri var olan bir geleneğin İran (Sasanî / İslam (Abbasî) senteziyle yeniden ortaya çıktığını ve bu sentezin Osmanlı dönemlerini incelemede analitik tarihçilik açısından çok önemli olduğunu vurgulamaktadır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Süleyman Pekin - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


SU DAĞITACAK BAY PERSONEL ARANIYOR

Körfez Yarımca'da bulunan iş yerimize su dağıtımı îçin, oto ve forklift ehliyetli BAY PERSONEL ARANIYORTel: 0 553 238 81 33

ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR ARIYORUZ

Şirketimizde çalışmak üzere Endüstri Meslek Lisesi elektrik bölümü mezunu ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR arıyoruz. İzmit merkez ve civarlarında ikamet edenler t...

HUZUR OTO'YA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Huzur Oto'da yıkama yağlamada çalışacak ELEMANLAR ALINACAKTIR Tel:0 535 225 32 78

DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ

İl değişikliği nedeniyle İzmit Tepeköy Mahallesinde yüksek cirolu, DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ Tel: 0541 122 11 41

TEMİZLİK ELEMANI ALINACAKTIR

Dilovası Çolakoğlu Metalurji fabrikasında çalışacak emekli olmayan TEMİZLİK ELEMANI aranmaktadır. Başvuru için irtibat numaraları: Aspak Hijyen: 0...

ÖN MUHASEBE PERSONELİ VE TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Firmamızda çalıştırılmak üzere deneyimli ÖN MUHASEBE PERSONELİ ve ofis temizlik işlerini yapabilecek BAYAN TEMİZLİK ELEMANI aramaktayız Not: Başiskele...

TIR ŞOFÖRLERİ ARANIYOR

Hanlog Taşımacılık Liman Hizmetleri Ltd. Şti. olarak rulo sac taşımacılığı yapmak üzere şoförlük belgeleri tam olan TIR ŞOFÖRLERİ alınacaktır. Tel...

GAZALTI KAYNAKÇISI VE YARDIMCI ELEMANLAR ALINACAKTIR

Şirketimizin bünyesinde çalıştırılmak üzere profil kaynağı yapabilecek GAZ ALTI KAYNAKÇILARINA ve punta taşlama yapabilecek YARDIMCI ELEMANLARA İH...

KAMYON ŞOFÖRÜ VE JCB OPERATÖRÜ ARANIYOR

MUNZUROĞLU HARFİYAT İzmit’te alt yapıda çalışacak KAMYON ŞOFÖRÜ ve JCB OPERATÖRÜ Alınacaktır. Emeklide olabilir. Tel: 0 532 280 24 09-0 536 51 56...

KERPE'DEKİ BALIK RESTORANINA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Kerpe’de Balık Restoranında Çalışacak; - BULAŞIKÇI - KOMİ VE - GARSON alınacaktır. Tel: 0 535 223 87 16 - 0 536 658 19 14