CUMHURİYET DÖNEMİNİN İKTİSADÎ ARAYIŞLAR TARİHİ – XII

“Tarım Sektöründeki Yapı ve Gelişmelerle İlgili Genel Gözlemler” başlığını taşıyan onuncu bölüm Türkiye’de tarım sektörünün çalışan nüfusun % 80’ini ve GSYH’nın da % 50’sini oluşturduğu tespitiyle başlıyor. Kıyı ve iç bölgeler diye ikiye ayırdığı Batı Anadolu’yu, Marmara Bölgesi’ni, Akdeniz Bölgesi’ni, Karadeniz Bölgesi’ni, Orta Anadolu Platosu’nu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni ve Doğu Anadolu Bölgesi’ni ‘1940 Yılında Türkiye Tarımındaki Bölgesel Farklılıklar’ alt başlığında tablolar ve istatistiklerle anlatarak devam ediyor.

‘Tarımda Üretim, İstihdam ve Arazi Kullanımı’nı, ‘Başlıca Ürünlerde Üretim Miktarları ve Hayvan Varlığındaki Gelişmeler’i, ‘İşlenen Alanın Ürün Gruplarına Göre Dağılımı’nı, ‘Tarımsal Üretimin Pazarlama Oranı’nı istatiksel detaylarıyla ve etraflıca aktaran Tezel; ‘Türk Tarımının Sosyoekonomik Yapısının Başlıca Yönleri’ kısmında birkaç bin ya da onbinli rakamlarla zikredilen büyük arazi mülkleri sahiplerinin elinde milyonlarca hektar toprak bulunduğunu, küçük arazili köylülerin kırsal nüfusun 3’te 2’sini oluşturduğunu, kırsalda 5’te 1 oranında da topraksız nüfus bulunduğunu rakamlarla karşılaştırmalı olarak sunmaktadır.

“Tarımsal Gelişmeyle İlgili Politikalar ve Uygulamalar” başlıklı onbirinci bölümde Yazar, Kurtuluş Savaşı’nın örgütlenmesi ve kazanılmasını sağlayan toplumsal ittifakta önemli bir yer işgal eden büyük arazi sahiplerinin 1924 Kadastro Kanunu ve 1926 Medenî Kanun’la birlikte güçlendirildiğini savunmaktadır. Hele hele 1929’da Osmanlı’nın tımar ve iltizam olarak verdiği belgeleri bile özel mülk suretinde tapuya kayıt imkânı tanımasını olağanüstü bir teşekkür olarak gören Tezel, birkaç bin kişilik bu nüfuzlu kitleye karşılık Cumhuriyet’in kuruluşunda 1 milyonu aşkın olarak tespit edilen köylü aileleri için de bütçenin o zamana kadarki en büyük gelir kalemi olan Aşar’ı kaldırmasını halkı ağır bir yükten kurtaran cesur bir adım olarak nitelendirmektedir.

‘Hükümetin Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki Büyük Arazi Sahibi Kürtlere Karşı Tavır Alması’ alt başlığında önce 1.500 civarındaki Kürt kökenli ailenin 1927’de Doğu Anadolu’danİdarî, askerî ve içtimaî nedenlerle garp vilâyetlerine nakli” hususuna değinen Yazar, Atatürk’ün de direktifleriyle 1929 yılında çıkarılan kanunla 110 bin dönüm tarım arazisinin topraksız köylülere dağıtıldığını ifade etmektedir. Asıl devrim niteliğindeki değişikliği 1934’te çıkarılan İskân Kanunu olarak gören Yazar, ‘Bu kanun uygulanabilseydi Doğu Anadolu’daki feodalite benzeri büyük arazi mülkleri ve toplumsal üretim ilişkileri tasfiye edilebilirdi” görüşündedir.

Ünlü İskân Kanunu’nun daha da ünlü 10.maddesindeki * Kanun, aşirete hükmî şahsiyet tanımaz” * Ağa, şeyh, reis, beylere ait olarak bilinen kayıtlı-kayıtsız bütün gayrimenkuller Devlete geçer” * Devlet bu adı geçenlerin mahsurlu bulduklarını aileleriyle birlikte yer değiştirtebilir” hükümleri uyarınca iş görülemese de Sezai Tezel’e göre 1934 – 1938 arasında 41 bini göçmen ailesi, 48 bini de topraksız yerli aile olmak üzere 89 bin aileye 2 milyon 900 bin dönüm arazi dağıtıldı. Fakat bunun tamamına yakını boş hazine arazisiydi ve büyük arazi mülklerine dokunul(a)madı.

Doğu Anadolu’daki toprak reformunda yeterince başarı gösterilememesi ve feodal yapıların çökertilememesinin Halk Partisi liderlerine verdiği rahatsızlığın 1935’ten itibaren genel bir toprak reformu yapılması noktasında hararetli tartışmalara sebep olduğunu aktaran Yazar, 1937-1938 yıllarında hazırlanan Ziraî Islahat Kanunu Projesi görüşmelerinde 18 milyon Türk’ün 15 milyonunu çiftçi olarak kabul eden Hükümetin II.Dünya Savaşı nedeniyle ertelediği projeyi ancak 1945 yılının Mayıs ayında bu kez “Çiftçiye Toprak DağıtılmasıveÇiftçi Ocakları Kurulması Hakkındaki Kanun Tasarısı” adıyla TBMM’ye getirme imkanı bulduğunu paylaşacaktır.

            Ortalığı tam anlamıyla karıştıran tasarıya karşı A.Menderes, E.Sazak, C.Oral, H.Menteşe gibi toprak ağası mebuslarcaçok etkili bir muhalefet yapıldığını yazan Tezel, İsmet İnönü’nün Tasarıyı “Bu maddeyi kabul etmeyen benim milletvekilim değildir” diyerek komisyonlardan geçirebildiğini anlatmaktadır. Haziran 1945’te 17 maddeyle geçen kanun Tasarısına göre 500 dönümün üzerindeki mülkler belli bir matrah değer üzerinden kamulaştırılacaktı ve bu amaçla Temmuz 1945’te kanunu uygulayacak kamu örgütü kuruldu ki Yazar, iki gelişmenin Hükümet’e ani bir ‘u’ dönüşü yaptırdığını iddia edecektir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Süleyman Pekin - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


SU DAĞITACAK BAY PERSONEL ARANIYOR

Körfez Yarımca'da bulunan iş yerimize su dağıtımı îçin, oto ve forklift ehliyetli BAY PERSONEL ARANIYORTel: 0 553 238 81 33

ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR ARIYORUZ

Şirketimizde çalışmak üzere Endüstri Meslek Lisesi elektrik bölümü mezunu ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR arıyoruz. İzmit merkez ve civarlarında ikamet edenler t...

HUZUR OTO'YA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Huzur Oto'da yıkama yağlamada çalışacak ELEMANLAR ALINACAKTIR Tel:0 535 225 32 78

DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ

İl değişikliği nedeniyle İzmit Tepeköy Mahallesinde DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ Tel: 0541 122 11 41

TEMİZLİK ELEMANI ALINACAKTIR

Dilovası Çolakoğlu Metalurji fabrikasında çalışacak emekli olmayan TEMİZLİK ELEMANI aranmaktadır. Başvuru için irtibat numaraları: Aspak Hijyen: 0...

ÖN MUHASEBE PERSONELİ VE TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Firmamızda çalıştırılmak üzere deneyimli ÖN MUHASEBE PERSONELİ ve ofis temizlik işlerini yapabilecek BAYAN TEMİZLİK ELEMANI aramaktayız Not: Başiskele...

TIR ŞOFÖRLERİ ARANIYOR

Hanlog Taşımacılık Liman Hizmetleri Ltd. Şti. olarak rulo sac taşımacılığı yapmak üzere şoförlük belgeleri tam olan TIR ŞOFÖRLERİ alınacaktır. Tel...

GAZALTI KAYNAKÇISI VE YARDIMCI ELEMANLAR ALINACAKTIR

Şirketimizin bünyesinde çalıştırılmak üzere profil kaynağı yapabilecek GAZ ALTI KAYNAKÇILARINA ve punta taşlama yapabilecek YARDIMCI ELEMANLARA İH...

KAMYON ŞOFÖRÜ VE JCB OPERATÖRÜ ARANIYOR

MUNZUROĞLU HARFİYAT İzmit’te alt yapıda çalışacak KAMYON ŞOFÖRÜ ve JCB OPERATÖRÜ Alınacaktır. Emeklide olabilir. Tel: 0 532 280 24 09-0 536 51 56...

KERPE'DEKİ BALIK RESTORANINA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Kerpe’de Balık Restoranında Çalışacak; - BULAŞIKÇI - KOMİ VE - GARSON alınacaktır. Tel: 0 535 223 87 16 - 0 536 658 19 14