CUMHURİYET  DÖNEMİNİN  İKTİSADÎ  ARAYIŞLAR  TARİHİ–VI

‘Sermaye Stoku ve Teknoloji’ alt başlığında 1920’lerin Türkiye’sinde tarımsal üretimin hala tarih öncesindeki tekniklerle yapıldığını savunan Tezel, iç bölgelerde kullanılan sabanın neolitik çağdaki gibi ucuna çakmak taşı cinsinden sivri bir taş takılmış kanca biçimli bir odun parçası olduğunu tasvir etmekteydi. Tohum ekme işinin ve hasadın elle yapıldığını, altı taşlı ilkel bir döven kullanıldığını, tanenin sapından ayrılması için de binlerce yıl öncesindeki gibi rüzgârdan yararlanıldığını ekliyor ve sarsıcı bir ifadeyle “Bir Hitit köyündeki buğday üretiminin 1920’lerin başında Orta Anadolu’daki durumdan pek farklı olduğunu sanmıyorum” demekteydi.   
“1923-1950 Döneminde Türk Ekonomisindeki Gelişmelerin Genel Görünümü” başlıklı üçüncü bölümde öncelikle ‘Nüfus ve Hâsılanın Büyüme Hızı ve Kişi Başına Gelirdeki Değişmeler’ ve ‘Çalışan Nüfusun ve Yurtiçi Üretimin Sektörlere Dağılımdaki Değişmeler’ ele alınmaktadır. ‘Türkiye’nin Dış Ticaretindeki Gelişmelerle İlgili Bazı Göstergeler’ kısmında ise ihracatın gerçek değerinin 1924 – 1938 aralığında bir misli büyüdüğü fakat 1938’deki 724 milyon liralık ihracat değerinin II.Dünya Savaşı’nın sonlarındaki 1944’te 277 milyon liraya gerilediği anlatılmaktadır. 
Kemalistlerin Türk Lirasını altın ve yabancı paralar karşısındaki değerini adeta ‘ulusal bir namus’ gibi gördüğünü tespit eden S.Tezel, Türkiye’deki bankacılık sektörü içinde yabancıların yerinin hızla daraldığını ve 1924’teki % 78’lik oranın 1950’de % 14’e gerilediğini detaylarıyla beraber aktarmaktadır. Bu; başta İş Bankası olmak üzere devletçe kurulan Emlak - Eytam Bankası, Sanayi - Maadin Bankası ve özel sektörce kurulan Yapı - Kredi Bankası, Akbank gibi bankaların yanında Cumhuriyet dönemine iflasın eşiğinde giren Ziraat Bankası’nın da ayağa kaldırılmasının bir sonucu olarak görülmektedir. 
Ulaştırma alanındaysa 1923 – 1950 arasında karayolu taşıtı sayısının 1.500’den 26.500’e ve yolların uzunluğunun 13.900 kilometreden 24.200 kilometreye ulaştığını yazan Yazarımız, demiryollarında ise 1923 ile 1938 yılları arasında 3.000 kilometrelik ray döşendiğini ve bu 15 yıllık zaman aralığında demiryolu yük taşımacılığında kişi başına 20 ton/km’den 79 ton/km’ye erişimi tablolandırmaktadır. Buna göre 1927 – 1950 arası sanayi kesimindeki istihdam % 88 oranında artmış, 10 bin ve üzeri nüfuslu yerleşim yerlerinin toplam nüfus içindeki payı ise % 18,5’e yükselmiştir. 
“Cumhuriyet’in Siyasal Yapısı ve Bir Kapitalist Gelişme Stratejisinin Belirginleştirilmesi” başlığındaki dördüncü bölüm ‘Türk Bağımsızlık Hareketi ve Toplumsal Özellikleri’ kısmında ilginç bir cümleyle başlıyor: “T.C. bir anlamda Yunanlıların akim kalan Anadolu maceralarının ürünüdür.” Padişah ve İstanbul Hükümetinin gölgesinden çıkamayan başta İstanbul ve İzmir gibi yörelerdeki birçok varlıklı Müslüman-Türk’ün işgalcilerle işbirliği içine girmesi, yerli Hıristiyanların Müslüman çoğunluğa rağmen Rum ve Ermeni devletleri kurulması için başkışkırtıcılık yapmalarının binlerce yıllık vatanları kaybetmelerine sebep olacak tarihî bir hata olması, Türk bağımsızlık hareketinin Osmanlı’daki ‘Batılılaşma’ geleneğinde yetişen asker-sivil bürokrat ve aydınlardan oluşması gibi ilginç saptamalarla da devam ediyor.   
‘1923-1950 Arasında Siyasal Rejim ve Hükümet’ kısmında Büyük Millet Meclisi üyeliğinin hiyerarşik bir liderlik yapısı içinde ‘tek adam’ın atamasına bağlı olduğunu savunan Yazar, 1920-1950 arasında Meclis’e girenlerin % 47’sinin kamu görevlisi olduğunu tespitlemektedir. Partinin yerel kadrolarının Anadolu’nun eşrafı olarak gören Tezel, 1937-1939 yılları arasında resmî parti örgütüyle devlet yapısının bütünleştirildiğini fakat polis ve ordunun bunun dışında tutulduğunu beyan etmektedir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Süleyman Pekin - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


SU DAĞITACAK BAY PERSONEL ARANIYOR

Körfez Yarımca'da bulunan iş yerimize su dağıtımı îçin, oto ve forklift ehliyetli BAY PERSONEL ARANIYORTel: 0 553 238 81 33

ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR ARIYORUZ

Şirketimizde çalışmak üzere Endüstri Meslek Lisesi elektrik bölümü mezunu ELEKTRİKÇİ ELEMANLAR arıyoruz. İzmit merkez ve civarlarında ikamet edenler t...

HUZUR OTO'YA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Huzur Oto'da yıkama yağlamada çalışacak ELEMANLAR ALINACAKTIR Tel:0 535 225 32 78

DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ

İl değişikliği nedeniyle İzmit Tepeköy Mahallesinde DEVREN SATILIK PASTANE VE İMALATHANESİ Tel: 0541 122 11 41

TEMİZLİK ELEMANI ALINACAKTIR

Dilovası Çolakoğlu Metalurji fabrikasında çalışacak emekli olmayan TEMİZLİK ELEMANI aranmaktadır. Başvuru için irtibat numaraları: Aspak Hijyen: 0...

ÖN MUHASEBE PERSONELİ VE TEMİZLİK ELEMANI ARANIYOR

Firmamızda çalıştırılmak üzere deneyimli ÖN MUHASEBE PERSONELİ ve ofis temizlik işlerini yapabilecek BAYAN TEMİZLİK ELEMANI aramaktayız Not: Başiskele...

TIR ŞOFÖRLERİ ARANIYOR

Hanlog Taşımacılık Liman Hizmetleri Ltd. Şti. olarak rulo sac taşımacılığı yapmak üzere şoförlük belgeleri tam olan TIR ŞOFÖRLERİ alınacaktır. Tel...

GAZALTI KAYNAKÇISI VE YARDIMCI ELEMANLAR ALINACAKTIR

Şirketimizin bünyesinde çalıştırılmak üzere profil kaynağı yapabilecek GAZ ALTI KAYNAKÇILARINA ve punta taşlama yapabilecek YARDIMCI ELEMANLARA İH...

KAMYON ŞOFÖRÜ VE JCB OPERATÖRÜ ARANIYOR

MUNZUROĞLU HARFİYAT İzmit’te alt yapıda çalışacak KAMYON ŞOFÖRÜ ve JCB OPERATÖRÜ Alınacaktır. Emeklide olabilir. Tel: 0 532 280 24 09-0 536 51 56...

KERPE'DEKİ BALIK RESTORANINA ELEMANLAR ALINACAKTIR

Kerpe’de Balık Restoranında Çalışacak; - BULAŞIKÇI - KOMİ VE - GARSON alınacaktır. Tel: 0 535 223 87 16 - 0 536 658 19 14