Gerede’den izlenimler

Hani hep sorarlar ya, “Çok gezen mi iyi bilir, yoksa çok okuyan mı?” Genellikle verilen cevap: “Elbette ki çok gezen” olur. Bence de, elhak, doğru cevap: çok gezen daha iyi bilir. Hem, gezenin gezdiği yerlerle ilgili tüm bilgileri hafızasına mıh gibi işler ve kolay kolay silinmez.

Ülkemizin de her bir aziz köşesi ayrı bir güzellikte ve her yörenin kendine has kültürü, yemeği, sanatı, folkloru, bitkisi ve sanayisi mevcut…

İşte bu nadide köşelerden biri de, Gerede’dir.

Tabi, böylesi sınırlı bir yazı ile Gerede’yi tam olarak tanıyamayız ama kısmen de olsa, gelin birlikte Gerede’yi yakinen tanıyalım.

 Gerede:

“Gerede” adının ilkçağlarda kullanılan “Kratia”dan türediği bilinmektedir. Tarih içerisinde FLAVİOPOLİS, GEREDİA, KRATYA, GERDİBOLİ, GERDÜPEBOLİ, GERDEPEBOLİ, GERDELE, GEREDE isimleri ile söylenmiştir. Kuruluşu ilk çağda Anadolu’da medeniyet kurmuş BİTİNYALILAR devrine dayanır. Sırasıyla Bitinyalılar, Frigyalılar, Lidyalılar, İranlılar, Makedonyalılar, Romalılar ve Bizanslılar idaresinde varlığını devam ettirmiştir. Roma imparatoru 1.Theodosisus(Büyük) Bithynia ve Paphlagonia’nın bir bölümünü ele geçirdiğinde burada “Honorias Eyaleti”ni kurduğunda Flaviopolis Honorias’ın önemli kentlerinden biri oldu.

Bizans İmparatorluğu zamanında İstanbul Patrikhanesine bağlı bir psikoposluk merkezidir. Orta çağda Müslüman Türklerin eline geçmeden önce şehir merkezinin Keçi Kalesi diye bilinen yerde Bizans Hakimiyetinde olduğu bilinmektedir.

Müslüman Türklerin eline geçtikten sonra bugünkü yerinde bir uç beyliği şeklinde yeniden kurularak Oğuz Türkleri ile iskan edilmiştir.(1197) Günümüzde Kayı ön adlı köyleri hala varlıklarını devam ettirmektedirler.(Kayı,Kayıkiraz,Kayısopran,Salur,Afşar,Kösreli,.....) Uç beyliği döneminde yarı bağımsız bir şekilde, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları, İlhanlılara bağlı olarak, Osmanlılara geçmeden önce de bir müddet müstakil beylik olarak yaşadı. I.Alaaddin Keykubat(1219-1237) zamanında Gerede Anadolu Selçuklu Devletini meydana getiren 21 eyaletten biri idi.

Yıldırım Beyazıt Kastamonu’ya ilerlerken Gerede’yi Osmanlı topraklarına kattı(1395).O devirde Yıldırım Beyazıt tarafından Gerede’ye bir cami, bir hamam ve iki medrese yaptırılmıştır. Köprülüler devrinde de 2 Kervansarayın varlığı bilinmektedir. 1692 yılında Gerede, Bolu Sancağına bağlı subaşılık haline getirildi. 1812 yılında 19 kazanın birleştirilmesiyle Bolu-Safranbolu birleşerek mutasarrıflık kurulmuş ve Gerede bu yönetim içinde kaza merkezi olarak yer almıştır. 1864 yılından 1870 yılına kadar nahiyelik dönemi yaşadı.1870 yılında Bolu Sancağına bağlı kurulan 5 kazadan biri de Gerede’dir. Nahiyeleri de Mengen ve Çağa’dır (Kastamonu Salnamesi, Devlet salnamesi).

İbn-i Batuta Seyahatnamesinde Gerede’yi şöyle anlatır: ”Burası bir yayla eteğinde güzel ve büyük bir şehirdir. Çarşı ve caddeleri geniştir. Dünyanın en soğuk yerlerinden biridir. Ayrı ayrı mahallelere bölünmüş olup, her mahalle halkı kendi aralarında yaşar, öteki mahallelerle bir yakınlık kurmaya çalışmaz.”

Evliya Çelebi XVII.y.y.da Gerede’den geçmiş ve Seyahatnamesinde Gerede’yi şöyle anlatmıştır. “Gerede, Bolu sancağı hakinde subaşılıktır. 150 akçelik kazadır. Yeniçeri serdarı vardır. Şehir bir vasi ova içinde olup 100 adet tahta ve kiremit örtülü tarzı kaim hanesi vardır.9 mahallesi,10 mihrabı var. Çarşı içindeki cami güzeldir.3 tekke,1 hamam,3 han,200 dükkan, 7 kahvehanesi vardır. Cümle esnafından ziyade debbağ ve bıçakçısı vardır. Gerede göni ve sathiyanı meşhurdur. Abu havası latif yayla yerdir. Ahalisi gayet tendürüttür. Halkı ekseriya softa ve talebedir. Soğuğu pek çoktur. Efvah-ı nasta soğuk anılsa; Erzurum soğuğu beni Gerede’de bulun demiş, deyu darbumesel söylerler. Halkı zinde, mücessem, seci Türk taifesidir.4 çevresi, cenubu Kenkırı şehrine varıncaya kadar mamur nahiyelerdir.40-50 bin Etrak taifesi vardır.”

Evet, değerli dostlar:

Genel sekreteri olduğum İdebir derneğimizin geçen ayki toplantısı için yönetim kurulu üyemiz ve aynı zamanda Geredeliler Derneği Başkanı Hasan YEL’in Gerede’deki yaylada bulunan hanesinde İzmit Belediye meclis üyemiz Hayrettin ÜNLÜ’nün ev sahipliğinde yapılması teklifi gelince Kenan SEYREK başkanımız bizimle yaptığı istişarede, memnuniyetle kabul etme kararı çıktı. Tabi, bu ziyaret dillendirilince bir Geredeli olan Dr. H. İbrahim KAHRAMAN da o gün bizleri karşılamak üzere Gerede’de olacağı haberi gelince keyfimiz büsbütün arttı. Daha sonra, bu ziyaretimizin haberi Gerede Belediye Başkanı Mustafa ALLAR’ın kulağına gidince, kendileri programı üstlenerek bizleri misafir etmek istediğini ifade ettiler. Bu teklif, seyahatimizi büsbütün renklendireceği sevinciyle geçen ay sonu Gerede’ye gittik.

Değerli dostlar, Gerede Bolu ilimize bağlı şirin bir Anadolu ilçesi olup; bu ilçemizin temiz havası, yaylaları, kayak merkezi ve pek tabi ki, deri tabakhanelerin bulunduğu, kemer, çanta, cüzdan ve hülasa deriye dair birçok mamulün üretildiği, şekillendiği önemli bir merkezi olduğunu görme fırsatını bulduk.

Programımız, “Esentepe Mesire Alanı”nda Belediye Başkanı Sayın Mustafa ALLAR beyin yöresel mamullerden müteşekkil kahvaltı ikramı ile başladı. Kahvaltı esnasında tanışma faslı, beraberinde Gerede’nin tarihine ilişkin Sayın ALLAR’ın bilgilendirmesi ve ardından Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Murat SÜLÜN hocamızın “Allah kimleri sever; kimleri sevmez” konulu konferansı ile devam etti. Kahvaltı bittiğinde hem madden ve hem de manen bir doyum ile kentin tarihi yerlerini gezmeye başladık. En çok dikkatimi çeken de, belediye binasının hemen doğusunda bulunan “Kiliseli Tüccarhan”idi.

Doğrusu, buna ayrı bir parantez açmam gerekir. Burası, metruk bir haldeyken hayır sahibi bir vatandaşın restorasyonu ile yeniden tarih ve kültür mirası olarak Gerede halkına kazandırılmış vaziyette. Restorasyonu bitmek üzere olan bu yapıtın mazisi, ta Kratya Beyliğine kadar dayanıyor. Selçuklular zamanından beri kullanılan bu yapıt Ahmet Yesevi Hazretlerinin talebelerinin İslami ilimlerini tahsil ettikleri bir mekân olarak bilinen bu yapıt, çok amaçlı kullanım yönüyle farkındalığını ortaya koyuyor.

Temmuz sonu sıcaklığına rağmen, yaylaları oldukça serin ve dipleri çimlerle yemyeşil bir halı görüntüsü üzerine yükselen çam ağaçları ile süslü. Normalde, çam ağaçlarının dibinde çimin yaşamadığı bilinir. Nitekim, benim bahçemde de bir tane çam ağacım var ve onun altında çimler yeşilliğini muhafaza etmiyor. Demek ki, burada oksijen had safhada ki farkındalığını ortaya koyuyor…

Tabi, çok şey söylenebilir. Lakin sütunumuz pek buna müsait değil. Bununla yetinmeden evvel, izzet-ikramları ile bizi ağırlayan, gün boyu bize refakat eden ve Gerede halkıyla bütünleşen, sempatik-samimi Anadolu insanı Belediye Başkanı Sayın Mustafa ALLAR Beye, Geredeliler Derneği Başkanı Sayın Hasan YEL beye, İzmit Belediye meclis üyesi Sayın Hayrettin ÜNLÜ beye ve pek tabi ki, baştan sona kadar bize refakat eden Sayın Dr. H. İbrahim KAHRAMAN beye sonsuz şükranlarımı arz ediyorum…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M.Zeki Canşi - Mesaj Gönder --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Özgür Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Özgür Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Özgür Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Özgür Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

01

İbrahim kahraman - Çok güzel bir değerlendirme olmuş.tarihçesinide detaylı bir şekilde işlemeniz bu şehrimizin bilinilirliğine ayrı bir zenginlik katmış.İdebir derneği üyelerini kasabamızda görüp ağırlamak bizleri ve belediye Başkan'ımızı ziyadesi ile memnun eden bir olaydır.sizlerin bu ziyareti kasabamız için ayrı bir güzellik olup Ramazan dedemizden Kemer'lerimize, kuru keşimizden kazımıza kadar ürünlerimizi tanıtmış olmak ayrı bir mutluluk kaynağımız OLMUŞTUR.sağ olasınız...

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 04 Eylül 18:35

KAYNAKÇI VE BORUCULAR ARANIYOR

Firmamızda çalıştırılmak üzere KAYNAKÇILAR ve BORUCULAR aranmaktadır

Tel: 0541 686 21 91 0541 686 21 96

KURABİYE USTASI ARANIYOR

Resspa Restaurant’ta istihdam edilmek üzere BAY KURABİYE USTASI ihtiyacı bulunmaktadır CV :info@resspa.com Adres :Sanayi Mah.Martı Sk....

İ.K İletişim :0533 385 95 19

KUMLAMA USTASI VE TECRÜBELİ KUMLAMA KAZANCISI ARANIYOR

OCE YAPI Kocaeli İzmit'teki fabrikamızda çalıştırılmak üzere TECRÜBELİ MANUEL KUMLAMA USTASI ile TECRÜBELİ KUMLAMA KAZANCISI Acil aranmaktadır S...

Tel: 0544 265 41 45 0544 265 41 40 0532 201 49 12 İş yeri: 0262 335 58 20

ARAÇ KİRALANACAKTIR

Gıda firmasına ARAÇ KİRALANACAKTIR DOBLO- KANGO BENZERİ koltuklu olabilir

Tel: 0536 024 41 00

EMİRHAN NAKLİYAT

EMİRHAN EVDEN EVE NAKLİYAT ŞOK KAMPANYA 200 TL 'den başlayan fiyatlarla Merkez-Derince

Tel: 0533 261 45 90 0 262 223 41 90

DAMPERLİ TIR ŞOFÖRÜ ARANIYOR

Hereke-İzmit arasında çalıştırılacak TECRÜBELİ DAMPERLİ TIR ŞOFÖRLERİ alınacaktır. 3.650 TL maaş+SGK+yemek+hafta tatili Tel:0 532 688 88 29

Tel:0 532 688 88 29

SAHİBİNDEN KİRALIK DAİRE

SAHİBİNDEN KİRALIK DAİRE Kent Konut 1. Etap 3+1 1200 TL

Tel: 0532 245 02 00

DEVREN SATILIK ÇAY OCAĞI

ACİL DEVREN SATILIK ÖZTALAY ÇAY OCAĞI Fethiye Caddesi

Tel: 0535 501 29 93

OPERATÖRLER ALINACAKTIR

Palazoğlu Tarım da Çalıştırmak Üzere; GAZALTI KAYNAKÇILARI CNC TORNA OPERATÖRÜ PLAZMA OPERATÖRÜ Aranmaktadır. Başvurular şahsen yapıla...

Tel: 0-262-361 60 82 – 361 62 59

BAYAN ELEMAN ARANIYOR

KAFKAS TEMİZLİK Bünyemizde çalışmak üzere 20-40 yaş arası deneyimli BAYAN ELEMAN alınacaktır Tercihen Körfez-Derince Yol+Yemek+Maaş

Tel: 0541 736 41 41 0505 096 36 41